ಶ್ರೀಆದಿನಾಥಾಯ ನಮೋಽಸ್ತು ತಸ್ಮೈ ಯೇನೋಪದಿಷ್ಟಾ ಹಠಯೋಗವಿದ್ಯಾ ।
ವಿಭ್ರಾಜತೇ ಪ್ರೋನ್ನತರಾಜಮಾರ್ಗಮರೋಢುಮಿಚ್ಛನ್ನಧಿರೋಹಿಣೀವ ॥ ೧ ॥
ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶ್ರೀಗುರುಂ ನಾಥಂ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮೇಣ ಯೋಗಿನಾ ।
ಕೇವಲಂ ರಾಜಯೋಗಾಯ ಹಠವಿದ್ಯೋಪದಿಶ್ಯತೇ ॥ ೨ ॥
ಭ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ಬಹುಮತಧ್ವಾನ್ತೇ ರಾಜಯೋಗಮಜಾನತಾಮ್ ।
ಹಠಪ್ರದೀಪಿಕಾಂ ಧತ್ತೇ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮಃ ಕೃಪಾಕರಃ ॥ ೩ ॥
ಹಠವಿದ್ಯಾಂ ಹಿ ಮತ್ಸ್ಯೇನ್ದ್ರಗೋರಕ್ಷಾದ್ಯಾ ವಿಜಾನತೇ ।
ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮೋಽಥವಾ ಯೋಗೀ ಜನೀತೇ ತತ್ಪ್ರಸಾದತಃ ॥ ೪ ॥
ಶ್ರೀಆದಿನಾಥಮತ್ಸ್ಯೇನ್ದ್ರಶಾಬರಾನನ್ದಭೈರವಾಃ ।
ಚೌರಙ್ಗೀಮೀನಗೋರಕ್ಷವಿರೂಪಾಕ್ಷಬಿಲೇಶಯಾಃ ॥ ೫ ॥
ಮನ್ಥಾನೋ ಭೈರವೋ ಯೋಗೀ ಸಿದ್ಧಿರ್ಬುದ್ಧಶ್ಚ ಕನ್ಥಡಿಃ ।
ಕೋರಣ್ಟಕಃ ಸುರಾನನ್ದಃ ಸಿದ್ಧಪಾದಶ್ಚ ಚರ್ಪಟಿಃ ॥ ೬ ॥
ಕಾನೇರೀ ಪೂಜ್ಯಪಾದಶ್ಚ ನಿತ್ಯನಾಥೋ ನಿರಞ್ಜನಃ ।
ಕಪಲೀ ಬಿನ್ದುನಾಥಶ್ಚ ಕಾಕಚಣ್ಡೀಶ್ವರಾಹ್ವಯಃ ॥ ೭ ॥
ಅಲ್ಲಮಃ ಪ್ರಭುದೇವಶ್ಚ ಘೋಡಾಚೋಲೀ ಚ ಟಿಣ್ಟಿಣಿಃ ।
ಭಾನುಕೀ ನಾರದೇವಶ್ಚ ಖಣ್ಡಃ ಕಾಪಾಲಿಕಸ್ತಥಾ ॥ ೮ ॥
ಇತ್ಯಾದಯೋ ಮಹಾಸಿದ್ಧಾ ಹಠಯೋಗಪ್ರಭಾವತಃ ।
ಖಣ್ಡಯಿತ್ವಾ ಕಾಲದಣ್ಡಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡೇ ವಿಚರನ್ತಿ ತೇ ॥ ೯ ॥
ಅಶೇಷತಾಪತಪ್ತಾನಾಂ ಸಮಾಶ್ರಯಮಠೋ ಹಠಃ ।
ಅಶೇಷಯೋಗಯುಕ್ತಾನಾಮಾಧಾರಕಮಠೋ ಹಠಃ ॥ ೧೦ ॥
ಹಠವಿದ್ಯಾ ಪರಂ ಗೋಪ್ಯಾ ಯೋಗಿನಾ ಸಿದ್ಧಿಮಿಚ್ಛತಾ ।
ಭವೇದ್ ವೀರ್ಯವತೀ ಗುಪ್ತಾ ನಿರ್ವೀರ್ಯಾ ತು ಪ್ರಕಾಶಿತಾ । ॥ ೧೧ ॥
ಸುರಾಜ್ಯೇ ಧಾರ್ಮಿಕೇ ದೇಶೇ ಸುಭಿಕ್ಷೇ ನಿರುಪದ್ರವೇ ।
ಧನುಃ ಪ್ರಮಾಣಪರ್ಯನ್ತಂ ಶಿಲಾಗ್ನಿಜಲವರ್ಜಿತೇ ।
ಏಕಾನ್ತೇ ಮಠಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಾತವ್ಯಂ ಹಠಯೋಗಿನಾ ॥ ೧೨ ॥
ಅಲ್ಪದ್ವಾರಮರನ್ಧ್ರಗರ್ತವಿವರಂ ನಾತ್ಯುಚ್ಚನೀಚಾಯತಮ್ ।
ಸಮ್ಯಗ್ಗೋಮಯಸಾನ್ದ್ರಲಿಪ್ತಮಮಲಂ ನಿಶ್ಶೇಷಜನ್ತೂಜ್ಝಿತಮ್ ।
ಬಾಹ್ಯೇ ಮಣ್ಡಪವೇದಿಕೂಪರುಚಿರಂ ಪ್ರಾಕಾರಸಂವೇಷ್ಟಿತಮ್ ।
ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಯೋಗಮಠಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮಿದಂ ಸಿದ್ಧೈರ್ಹಠಾಭ್ಯಾಸಿಭಿಃ ॥ ೧೩ ॥
ಏವಂವಿಧೇ ಮಠೇ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಸರ್ವಚಿನ್ತಾವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ಗುರೂಪದಿಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಣ ಯೋಗಮೇವ ಸದಾಭ್ಯಸೇತ್ ॥ ೧೪ ॥
ಅತ್ಯಾಹಾರಃ ಪ್ರಯಾಸಶ್ಚ ಪ್ರಜಲ್ಪೋ ನಿಯಮಗ್ರಹಃ ।
ಜನಸಙ್ಗಶ್ಚ ಲೌಲ್ಯಂ ಚ ಷಡ್ಭಿರ್ಯೋಗೋ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ ೧೫ ॥
ಉತ್ಸಾಹಾತ್ ಸಾಹಸಾತ್ ಧೈರ್ಯಾತ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಾಚ್ಚ ನಿಶ್ಚಯಾತ್ ।
ಜನಸಙ್ಗಪರಿತ್ಯಾಗಾತ್ ಷಡ್ಭಿರ್ಯೋಗಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧ್ಯತಿ ॥ ೧೬ ॥
ಅಥ ಯಮನಿಯಮಾಃ -
(ಅಹಿಂಸಾ ಸತ್ಯಮಸ್ತೇಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಕ್ಷಮಾ ಧೃತಿಃ ।
ದಯಾರ್ಜವಂ ಮಿತಾಹಾರಃ ಶೌಚಂ ಚೈವ ಯಮಾ ದಶ ॥
ತಪಃಸನ್ತೋಷ ಆಸ್ತಿಕ್ಯಂ ದಾನಮೀಶ್ವರಪೂಜನಮ್ ।
ಸಿದ್ಧಾನ್ತವಾಕ್ಯಶ್ರವಣಂ ಹ್ರೀಮತೀ ಚ ಜಪೋ ಹುತಮ್ ।
ನಿಯಮಾ ದಶ ಸಂಪ್ರೋಕ್ತಾ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದೈಃ । )
ಹಠಸ್ಯ ಪ್ರಥಮಾಙ್ಗತ್ವದಾಸನಂ ಪೂರ್ವಮುಚ್ಯತೇ ।
ಕುರ್ಯಾತ್ ತದಾಸನಂ ಸ್ಥೈರ್ಯಮಾರೋಗ್ಯಂ ಚಾಙ್ಗಲಾಘವಮ್ ॥ ೧೭ ॥
ವಸಿಷ್ಠಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಮುನಿಭಿಃ ಮತ್ಸ್ಯೇನ್ದ್ರಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಯೋಗಿಭಿಃ ।
ಅಙ್ಗೀಕೃತಾನ್ಯಾಸನಾನಿ ಕಥ್ಯನ್ತೇ ಕಾನಿಚಿನ್ಮಯಾ ॥ ೧೮ ॥
ಜನೂರ್ವೋರನ್ತರೇ ಸಮ್ಯಕ್ ಕೃತ್ವಾ ಪಾದತಲೇ ಉಭೇ ।
ಋಜುಕಾಯಃ ಸಮಾಸೀನಃ ಸ್ವಸ್ತಿಕಂ ತತ್ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ॥ ೧೯ ॥
ಸವ್ಯೇ ದಕ್ಷಿಣಗುಲ್ಫಂ ತು ಪೃಷ್ಠಪಾರ್ಶ್ವೇ ನಿಯೋಜಯೇತ್ ।
ದಕ್ಷಿಣೇಽಪಿ ತಥಾ ಸವ್ಯಂ ಗೋಮುಖಂ ಗೋಮುಖಾಕೃತಿ ॥ ೨೦ ॥
ಏಕಂ ಪಾದಂ ತಥೈಕಸ್ಮಿನ್ ವಿನ್ಯಸೇದೂರುಣಿ ಸ್ಥಿರಮ್ ।
ಇತರಸ್ಮಿಂಸ್ತಥಾ ಚೋರುಂ ವೀರಾಸನಮಿತೀರಿತಮ್ ॥ ೨೧ ॥
ಗುದಂ ನಿರುಧ್ಯ ಗುಲ್ಫಾಭ್ಯಾಂ ವ್ಯುತ್ಕ್ರಮೇಣ ಸಮಾಹಿತಃ ।
ಕೂರ್ಮಾಸನಂ ಭವೇದೇತದಿತಿ ಯೋಗವಿದೋ ವಿದು ॥ ೨೨ ॥
ಪದ್ಮಾಸನಂ ತು ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಜಾನೂರ್ವೋರನ್ತರೇ ಕರೌ ।
ನಿವೇಶ್ಯ ಭೂಮೌ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ವ್ಯೋಮಸ್ಥಂ ಕುಕ್ಕುಟಾಸನಮ್ ॥ ೨೩ ॥
ಕುಕ್ಕುಟಾಸನಬನ್ಧಸ್ಥೋ ದೋರ್ಭ್ಯಾಂ ಸಮ್ಬಧ್ಯ ಕನ್ಧರಾಮ್ ।
ಭವೇತ್ ಕೂರ್ಮವದುತ್ತಾನ ಏತದುತ್ತಾನಕೂರ್ಮಕಮ್ ॥ ೨೪ ॥
ಪಾದಾಙ್ಗುಷ್ಠೌ ತು ಪಾಣಿಭ್ಯಾಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಶ್ರವಣಾದಧಿ ।
ಧನುರಾಕರ್ಷಣಂ ಕುರ್ಯಾದ್ ಧನುರಾಸನಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೨೫ ॥
ವಾಮೋರುಮೂಲಾರ್ಪಿತದಕ್ಷಪಾದಂ ಜಾನೋರ್ಬಹಿರ್ವೇಷ್ಟಿತವಾಮಪಾದಮ್ ।
ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ತಿಷ್ಠೇತ್ ಪರಿವರ್ತಿತಾಙ್ಗಃ ಶ್ರೀಮತ್ಯನಾಥೋದಿತಮಾಸನಂ ಸ್ಯಾತ್ ॥ ೨೬ ॥
ಮತ್ಸ್ಯೇನ್ದ್ರಪೀಠಂ ಜಠರಪ್ರದೀಪ್ತಿಂ ಪ್ರಚಣ್ಡರುಗ್ಮಣ್ಡಲಖಣ್ಡನಾಸ್ತ್ರಮ್ ।
ಅಭ್ಯಾಸತಃ ಕುಣ್ಡಲಿನೀಪ್ರಬೋಧಂ ಚನ್ದ್ರಸ್ಥಿರತ್ವಂ ಚ ದದಾತಿ ಪುಂಸಾಮ್ ॥ ೨೭ ॥
ಪ್ರಸಾರ್ಯ ಪಾದೌ ಭುವಿ ದಣ್ಡರೂಪೌ ದೋರ್ಭ್ಯಾಂ ಪದಾಗ್ರದ್ವಿತಯಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ।
ಜಾನೂಪರಿ ನ್ಯಸ್ತಲಲಾಟದೇಶಃ ವಸೇದಿದಂ ಪಶ್ಚಿಮತಾನಮಾಹುಃ ॥ ೨೮ ॥
ಇತಿ ಪಶ್ಚಿಮತಾನನಾಮಾಸನಾಗ್ರ್ಯಂ ಪವನಂ ಪಶ್ಚಿಮವಹಿನಂ ಕಾರೋತಿ ।
ಉದಯಂ ಜಠರಾನಲಸ್ಯ ಕುರ್ಯಾದುದರೇ ಕಾರ್ಶ್ಯಮರೋಗತಾಂ ಚ ಪುಂಸಾಮ್ ॥ ೨೯ ॥
ಧರಾಮವಷ್ಟಭ್ಯ ಕರದ್ವಯೇನ ತತ್ಕೂರ್ಪರಸ್ಥಾಪಿತನಾಭಿಪಾರ್ಶ್ವಃ ।
ಉಚ್ಚಾಸನೋ ದಣ್ಡವದುತ್ಥಿತಃ ಖೇ ಮಾಯೂರಮೇತತ್ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಪೀಠಮ್ ॥ ೩೦ ॥
ಹರತಿ ಸಕಲ್ರೋಗಾನಾಶುಗುಲ್ಮೋದರಾದೀನ್್
ಅಭಿಭವತಿ ಚ ದೋಷಾನಾಸನಂ ಶ್ರೀಮಯೂರಮ್ ।
ಬಹು ಕದಶನಭುಕ್ತಂ ಭಸ್ಮಕುರ್ಯಾದಶೇಷಮ್
ಜನಯತಿ ಜಠರಾಗ್ನಿಂ ಜಾರಯೇತ್ಕಾಲಕೂಟಮ್ ॥ ೩೧ ॥
ಉತ್ತಾನಂ ಶವವದ್ಭೂಮೌ ಶಯನಂ ತಚ್ಛವಾಸನಮ್ ।
ಶವಾಸನಂ ಶ್ರಾನ್ತಿಹರಂ ಚಿತ್ತವಿಶ್ರಾನ್ತಿಕಾರಕಮ್ ॥ ೩೨ ॥
ಚತುರಶೀತ್ಯಾಸನಾನಿ ಶಿವೇನ ಕಥಿತಾನಿ ಚ ।
ತೇಭ್ಯಶ್ಚತುಷ್ಕಮಾದಾಯ ಸಾರಭೂತಂ ಬ್ರವೀಮ್ಯಹಮ್ ॥ ೩೩ ॥
ಸಿದ್ಧಂ ಪದ್ಮಂ ತಥಾ ಸಿಂಹಂ ಭದ್ರಂ ಚೇತಿ ಚತುಷ್ಟಯಮ್ ।
ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತತ್ರಾಪಿ ಚ ಸುಖೇ ತಿಷ್ಠೇತ್ ಸಿದ್ಧಾಸನೇ ಸದಾ ॥ ೩೪ ॥
ಯೋನಿಸ್ಥಾನಕಮಙ್ಘ್ರಿಮೂಲಘಟಿತಂ ಕೃತ್ವಾ ದೃಢಂ ವಿನ್ಯಸೇತ್
ಮೇಢ್ರೇ ಪಾದಮಥೈಕಮೇವ ಹೃದಯೇ ಕೃತ್ವಾ ಹನುಂ ಸುಸ್ಥಿರಮ್ ।
ಸ್ಥಾಣುಸ್ಸಂಯಮಿತೇನ್ದ್ರಿಯೋಽಚಲದೃಶಾ ಪಶ್ಯೇದ್ ಭ್ರುವೋರನ್ತರಮ್
ಹ್ಯೇತನ್ಮೋಕ್ಷಕಪಾಟಭೇದಜನಕಂ ಸಿದ್ಧಾಸನಂ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ॥ ೩೫ ॥
ಮೇಢ್ರಾದುಪರಿ ವಿನ್ಯಸ್ಯ ಸವ್ಯಂ ಗುಲ್ಫಂ ತಥೋಪರಿ ।
ಗುಲ್ಫಾನ್ತರಂ ಚ ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಸನಮಿದಂ ಭವೇತ್ ॥ ೩೬ ॥
ಏತತ್ಸಿದ್ಧಾಸನಂ ಪ್ರಾಹುರನ್ಯೇ ವಜ್ರಾಸನಂ ವಿದುಃ ।
ಮುಕ್ತಾಸನಂ ವದನ್ತ್ಯೇಕೇ ಪ್ರಾಹುರ್ಗುಪ್ತಾಸನಂ ಪರೇ ॥ ೩೭ ॥
ಯಮೇಷ್ವಿವ ಮಿತಾಹಾರಮಹಿಂಸಾಂ ನಿಯಮೇಷ್ವಿವ ।
ಮುಖ್ಯಂ ಸರ್ವಾಸನೇಷ್ವೇಕಂ ಸಿದ್ಧಾಃ ಸಿದ್ಧಾಸನಂ ವಿದುಃ ॥ ೩೮ ॥
ಚತುರಶೀತಿಪೀಠೇಷು ಸಿದ್ಧಮೇವ ಸದಾಭ್ಯಸೇತ್ ।
ದ್ವಾಸಪ್ತತಿಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ನಾಡೀನಾಂ ಮಲಶೋಧನಮ್ ॥ ೩೯ ॥
ಆತ್ಮಧ್ಯಾಯೀ ಮಿತಾಹಾರೀ ಯಾವದ್-ದ್ವಾದಶವತ್ಸರಮ್ ।
ಸದಾ ಸಿದ್ಧಾಸನಾಭ್ಯಾಸಾತ್ ಯೋಗೀ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೪೦ ॥
ಕಿಮನ್ಯೈರ್ಬಹುಭಿಃ ಪೀಠೈಃ ಸಿದ್ಧೇ ಸಿದ್ಧಾಸನೇ ಸತಿ ।
ಪ್ರಾಣಾನಿಲೇ ಸಾವಧಾನೇ ಬದ್ಧೇ ಕೇವಲಕುಮ್ಭಕೇ ।
ಉತ್ಪದ್ಯತೇ ನಿರಾಯಾಸಾತ್ ಸ್ವಯಮೇವೋನ್ಮನೀ ಕಲಾ ॥ ೪೧ ॥
ತಥೈಕಸ್ಮಿನ್ನೇವ ದೃಢೇ ಬದ್ಧೇ ಸಿದ್ಧಾಸನೇ ಸತಿ ।
ಬನ್ಧತ್ರಯಮನಾಯಾಸಾತ್ ಸ್ವಯಮೇವೋಪಜಾಯತೇ ॥ ೪೨ ॥
ನಾಸನಂ ಸಿದ್ಧಸದೃಶಂ ನ ಕುಮ್ಭಃ ಕೇವಲೋಪಮಃ ।
ನ ಖೇಚರೀಸಮಾ ಮುದ್ರಾ ನ ನಾದಸದೃಶೋ ಲಯಃ ॥ ೪೩ ॥
ಅಥ ಪದ್ಮಾಸನಮ್ -
ವಾಮೋರೂಪರಿ ದಕ್ಷಿಣಂ ಚ ಚರಣಂ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ವಾಮಂ ತಥಾ
ದಕ್ಷೋರೂಪರಿ ಪಶ್ಚಿಮೇನ ವಿಧಿನಾ ಧೃತ್ವಾ ಕರಾಭ್ಯಾಂ ದೃಢಮ್ ।
ಅಙ್ಗುಷ್ಠೌ ಹೃದಯೇ ನಿಧಾಯ ಚಿಬುಕಂ ನಾಸಾಗ್ರಮಾಲೋಕಯೇದ್
ಏತದ್ವ್ಯಾಧಿವಿನಾಶಹಾರಿ ಯಮಿನಾಂ ಪದ್ಮಾಸನಂ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ॥ ೪೪ ॥
ಮತಾನ್ತರೇ -
ಉತ್ತಾನೌ ಚರಣೌ ಕೃತ್ವಾ ಊರುಸಂಸ್ಥೌ ಪ್ರಯತ್ನತಃ ।
ಊರುಮಧ್ಯೇ ತಥೋತ್ತಾನೌ ಪಾಣೀಕೃತ್ವಾ ತತೋ ದೃಶೌ ॥ ೪೫ ॥
ನಾಸಾಗ್ರೇ ವಿನ್ಯಸೇದ್ ರಾಜದನ್ತಮೂಲೇ ತು ಜಿಹ್ವಯಾ ।
ಉತ್ತಮ್ಭ್ಯ ಚಿಬುಕಂ ವಕ್ಷಸ್ಯುತ್ಥಾಪ್ಯ ಪವನಂ ಶನೈಃ ॥ ೪೬ ॥
ಇದಂ ಪದ್ಮಾಸನಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿವಿನಾಶನಮ್ ।
ದುರ್ಲಭಂ ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ಧೀಮತಾ ಲಭ್ಯತೇ ಭುವಿ ॥ ೪೭ ॥
ಕೃತ್ವಾ ಸಂಪುಟಿತೌ ಕರೌ ದೃಢತರಂ ಬದ್ಧವಾ ತು ಪದ್ಮಾಸನಂ
ಗಾಢಂ ವಕ್ಷಸಿ ಸನ್ನಿಧಾಯ ಚಿಬುಕಂ ಧ್ಯಾಯಂಶ್ಚ ತಚ್ಚೇತಸಿ ।
ವಾರಂ ವಾರಮಪಾನಮೂರ್ಧ್ವಮನಿಲಂ ಪ್ರೋತ್ಸಾರಯನ್ ಪೂರಿತಮ್
ನ್ಯಞ್ಚನ್ ಪ್ರಾಣಮುಪೈತಿ ಬೋಧಮತುಲಂ ಶಕ್ತಿಪ್ರಭಾವಾನ್ನರಃ ॥ ೪೮ ॥
ಪದ್ಮಾಸನೇ ಸ್ಥಿತೋ ಯೋಗೀ ನಾಡೀದ್ವಾರೇಣ ಪೂರಿತಮ್ ।
ಮಾರುತಂ ಧಾರಯೇದ್ ಯಸ್ತು ಸ ಮುಕ್ತೋ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೪೯ ॥
ಅಥ ಸಿಂಹಾಸನಮ್ -
ಗುಲ್ಫೌ ಚ ವೃಷಣಸ್ಯಾಧಃ ಸೀವನ್ಯಾಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ಕ್ಷಿಪೇತ್
ದಕ್ಷಿಣೇ ಸವ್ಯಗುಲ್ಫಂ ತು ದಕ್ಷಗುಲ್ಫಂ ತು ಸವ್ಯಕೇ ॥ ೫೦ ॥
ಹಸ್ತೌ ತು ಜಾನ್ವೋಃ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಸ್ವಾಙ್ಗುಲೀಃ ಸಮ್ಪ್ರಸಾರ್ಯ ಚ ।
ವ್ಯತ್ತವಕ್ತ್ರೋ ನಿರೀಕ್ಷೇತ ನಾಸಾಗ್ರಂ ಸುಸಮಾಹಿತಃ ॥ ೫೧ ॥
ಸಿಂಹಾಸನಂ ಭವೇದೇತತ್ ಪೂಜಿತಂ ಯೋಗಿಪುಙ್ಗವೈಃ ।
ಬನ್ಧತ್ರಿತಯಸನ್ಧಾನಂ ಕುರುತೇ ಚಾಸನೋತ್ತಮಮ್ ॥ ೫೨ ॥
ಅಥ ಭದ್ರಾಸನಮ್ -
ಗುಲ್ಫೌ ಚ ವೃಷಣಸ್ಯಾಧಃ ಸೀವನ್ಯಾಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ಕ್ಷಿಪೇತ್ ।
ಸವ್ಯಗುಲ್ಫಂ ತಥಾ ಸವ್ಯೇ ದಕ್ಷಗುಲ್ಫಂ ತು ದಕ್ಷಿಣೇ ॥ ೫೩ ॥
ಪಾರ್ಶ್ವಪಾದೌ ಚ ಪಾಣಿಭ್ಯಾಂ ದೃಢಂ ಬದ್ಧ್ವಾ ಸುನಿಶ್ಚಲಮ್ ।
ಭಾದ್ರಾಸನಂ ಭವೇದೇತತ್ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿವಿನಾಶನಾಮ್ ।
ಗೋರಕ್ಷಾಸನಮಿತ್ಯಾಹುರಿದಂ ವೈ ಸಿದ್ಧಯೋಗಿನಃ ॥ ೫೪ ॥
ಏವಮಾಸಾನಬನ್ಧೇಷು ಯೋಗೀನ್ದ್ರೋ ವಿಗತಶ್ರಮಃ ।
ಅಭ್ಯಸೇನಾಡಿಕಾಶುದ್ಧಿಂ ಮುದ್ರಾದಿಪವನಕ್ರಿಯಾಮ್ ॥ ೫೫ ॥
ಆಸನಂ ಕುಮ್ಭಕಂ ಚಿತ್ರಂ ಮುದ್ರಾಖ್ಯಂ ಕರಣಂ ತಥಾ ।
ಅಥ ನಾದಾನುಸನ್ಧನಮ್ ಅಭ್ಯಾಸಾನುಕ್ರಮೋ ಹಠೇ ॥ ೫೬ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಮಿತಾಹಾರೀ ತ್ಯಾಗೀ ಯೋಗಪರಾಯಣಃ ।
ಅಬ್ದಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಭವೇತ್ ಸಿದ್ಧೋ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ॥ ೫೭ ॥
ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಮಧುರಾಹಾರಃ ಚತುರ್ಥಾಂಶವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ಭುಜ್ಯತೇ ಶಿವಸಂಪ್ರೀತ್ಯೈ ಮಿತಾಹಾರಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೫೮ ॥
ಕಟ್ವಮ್ಲ-ತೀಕ್ಷ್ಣ-ಲವಣೋಷ್ಣ-ಹಾರೀತಶಾಕ-
ಸೌವೀರ-ತೈಲ-ತಿಲ-ಸರ್ಷಪ-ಮದ್ಯ-ಮತ್ಸ್ಯಾನ್ ।
ಆಜಾದಿಮಾಂಸ-ದಧಿ-ತಕ್ರ-ಕುಲತ್ಥ-ಕೋಲ-
ಪಿಣ್ಯಾಕ-ಹಿಙ್ಗು-ಲಶುನಾದ್ಯಮಪಥ್ಯಮಾಹುಃ ॥ ೫೯ ॥
ಭೋಜನಮಹಿತಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಪುನರಸ್ಯೋಷ್ಣೀಕೃತಂ ರೂಕ್ಷಮ್ ।
ಅತೈಲವಣಮಮ್ಲಯುಕ್ತಂ ಕದಶನಶಾಕೋತ್ಕಟಂ ವರ್ಜ್ಯಮ್ ॥ ೬೦ ॥
ವಹ್ನಿಸ್ತ್ರೀಪಥಿಸೇವಾನಾಮಾದೌ ವರ್ಜನಮಾಚರೇತ್ ।
ತಥಾ ಹಿ ಗೋರಕ್ಷವಚನಮ್ -
ವರ್ಜಯೇದ್ದುರ್ಜನಪ್ರಾನ್ತಂ ವಹ್ನಿಸ್ತ್ರೀಪತಿಸೇವನಮ್ ।
ಪ್ರಾತಃ ಸ್ನಾನೋಪವಾಸಾದಿ ಕಾಯಕ್ಲೇಶವಿಧಿಂ ತಥಾ ॥ ೬೧ ॥
ಗೋಧೂಮಶಾಲಿಯವಷಾಷ್ಟಿಕಶೋಭನಾನ್ನಮ್
ಕ್ಷೀರಾಜ್ಯಖಣ್ಡನವನೀತಸಿತಾಮಧೂನಿ ।
ಶುಣ್ಠೀಪಟೋಲಕಫಲಾದಿಕಪಞ್ಚಶಾಕಂ
ಮುದ್ಗಾದಿದಿವ್ಯಮುದಕಂ ಚ ಯಮೀನ್ದ್ರಪಥ್ಯಮ್ ॥ ೬೨ ॥
ಪುಷ್ಟಂ ಸುಮಧುರಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಗವ್ಯಂ ಧಾತುಪ್ರಪೋಷಣಮ್ ।
ಮನೋಭಿಲಷಿತಂ ಯೋಗ್ಯಂ ಯೋಗೀ ಭೋಜನಮಾಚರೇತ್ ॥ ೬೩ ॥
ಯುವಾವೃದ್ಧೋಽತಿವೃದ್ಧೋ ವಾ ವ್ಯಾಧಿತೋ ದುರ್ಬಲೋಽಪಿ ವಾ ।
ಅಭ್ಯಾಸಾತ್ ಸಿದ್ಧಿಮಾಪ್ನೋತಿ ಸರ್ವಯೋಗೇಷ್ವತನ್ದ್ರಿತಃ ॥ ೬೪ ॥
ಕ್ರಿಯಾಯುಕ್ತಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಃ ಸ್ಯಾದಕ್ರಿಯಸ್ಯ ಕಥಂ ಭವೇತ್ ।
ನ ಶಾಸ್ತ್ರಪಾಠಮಾತ್ರೇಣ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೬೫ ॥
ನ ವೇಷಧಾರಣಂ ಸಿದ್ಧೇಃ ಕಾರಣಂ ನ ಚ ತತ್ಕಥಾ ।
ಕ್ರಿಯೈವ ಕಾರಣಂ ಸಿದ್ಧೇಃ ಸತ್ಯಮೇತನ್ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೬೬ ॥
ಪೀಠಾನಿ ಕುಮ್ಭಕಾಶ್ಚಿತ್ರಾ ದಿವ್ಯಾನಿ ಕರಣಾನಿ ಚ
ಸರ್ವಾಣ್ಯಪಿ ಹಠಾಭ್ಯಾಸೇ ರಾಜಯೋಗಫಾಲಾವಧಿ ॥ ೬೭ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಸಹಜಾನನ್ದಸನ್ತಾನಚಿನ್ತಾಮಣಿಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮಯೋಗೀನ್ದ್ರವಿರಚಿತಾಯಾಂ ಹಠಪ್ರದೀಪಿಕಾಯಾಮಾಸನವಿಧಿಕಥನಂ ನಾಮ ಪ್ರಥಮೋಪದೇಶಃ ।
ಇತಿ ಶ್ರೀಹಠಪ್ರದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಭಿಧಾಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನನ್ದಕೃತಾಯಾಂ ಪ್ರಥಮೋಪದೇಶಃ
ಅಥಾಸನೇ ದೃಢೇ ಯೋಗೀ ವಶೀ ಹಿತಮಿತಾಶನಃ ।
ಗುರೂಪದಿಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಣ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಾನ್ ಸಮಭ್ಯಸೇತ್ ॥ ೧ ॥
ಚಲೇ ವಾತೇ ಚಲಂ ಚಿತ್ತಂ ನಿಶ್ಚಲೇ ನಿಶ್ಚಲಂ ಭವೇತ್ ।
ಯೋಗೀ ಸ್ಥಾಣುತ್ವಮಾಪ್ನೋತಿ ತತೋ ವಾಯುಂ ನಿರೋಧಯೇತ್ ॥ ೨ ॥
ಯಾವದ್ವಾಯುಃ ಸ್ಥಿತೋ ದೇಹೇ ತಾವಜ್ಜಿವನಮುಚ್ಯತೇ ।
ಮರಣಂ ತಸ್ಯ ನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತಿಃ ತತೋ ವಾಯುಂ ನಿರೋಧಯೇತ್ ॥ ೩ ॥
ಮಲಾಕುಲಾಸು ನಾಡೀಷು ಮಾರುತೋ ನೈವ ಮಧ್ಯಗಃ ।
ಕಥಂ ಸ್ಯಾದುನ್ಮನೀಭಾವಃ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಃ ಕಥಂ ಭವೇತ್ ॥ ೪ ॥
ಶುದ್ಧಿಮೇತಿ ಯದಾ ಸರ್ವಂ ನಾಡೀಚಕ್ರಂ ಮಲಾಕುಲಮ್ ।
ತದೈವ ಜಾಯತೇ ಯೋಗೀ ಪ್ರಾಣಸಙ್ಗ್ರಹಣೇ ಕ್ಷಮಃ ॥ ೫ ॥
ಪ್ರಾಣಯಾಮಂ ತತಃ ಕುರ್ಯಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಸಾತ್ವಿಕಯಾ ಧಿಯಾ ।
ಯಥಾ ಸುಷುಮ್ನಾನಾಡೀಸ್ಥಾ ಮಲಾಃ ಶುದ್ಧಿಂ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಚ ॥ ೬ ॥
ಬದ್ಧಪದ್ಮಾಸನೋ ಯೋಗೀ ಪ್ರಾಣಂ ಚನ್ದ್ರೇಣ ಪೂರಯೇತ್ ।
ಧಾರಯಿತ್ವಾ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಭೂಯಃ ಸೂರ್ಯೇಣ ರೇಚಯೇತ್ ॥ ೭ ॥
ಪ್ರಾಣಂ ಸೂರ್ಯೇಣ ಚಾಕೃಷ್ಯ ಪೂರಯೇದುದರಂ ಶನೈಃ ।
ವಿಧಿವತ್ ಕುಮ್ಭಕಂ ಕೃತ್ವಾ ಪುನಶ್ಚನ್ದ್ರೇಣ ರೇಚಯೇತ್ ॥ ೮ ॥
ಯೇನ ತ್ಯಜೇತ್ ತೇನ ಪೀತ್ವಾ ಧಾರಯೇದತಿರೋಧತಃ ।
ರೇಚಯೇಚ್ಚ ತತೋಽನ್ಯೇನ ಶನೈರೇವ ನ ವೇಗತಃ ॥ ೯ ॥
ಪ್ರಾಣಂ ಚೇದಿಡಯಾ ಪಿಬೇನ್ನಿಯಮಿತಂ ಭೂಯೋಽನ್ಯಯಾ ರೇಚಯೇತ್
ಪೀತ್ವಾ ಪಿಙ್ಗಲಯಾ ಸಮೀರಣಮಥೋ ಬದ್ಧ್ವಾ ತ್ಯಜೇದ್ವಾಮಯಾ ।
ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೋರನೇನ ವಿಧಿನಾಭ್ಯಾಸಂ ಸದಾ ತನ್ವತಾಂ
ಶುದ್ಧಾ ನಾಡಿಗಣಾ ಭವನ್ತಿ ಯಮಿನಾಂ ಮಾಸತ್ರಯಾದೂರ್ಧ್ವತಃ ॥ ೧೦ ॥
ಪ್ರಾತರ್ಮಧ್ಯನ್ದಿನೇ ಸಾಯಮರ್ಧರಾತ್ರೇ ಚ ಕುಮ್ಭಕಾನ್ ।
ಶನೈರಶೀತಿಪರ್ಯನ್ತಂ ಚತುರ್ವಾರಂ ಸಮಭ್ಯಸೇತ್ ॥ ೧೧ ॥
ಕನೀಯಸಿ ಭವೇತ್ ಸ್ವೇದಃ ಕಮ್ಪೋ ಭವತಿ ಮಧ್ಯಮೇ ।
ಉತ್ತಮೇ ಸ್ಥಾನಮಾಪ್ನೋತಿ ತತೋ ವಾಯುಂ ನಿಬನ್ಧಯೇತ್ ॥ ೧೨ ॥
ಜಲೇನ ಶ್ರಮಜಾತೇನ ಗಾತ್ರಮರ್ದನಮಾಚರೇತ್ ।
ದೃಢತಾ ಲಘುತಾ ಚೈವ ತೇನ ಗಾತ್ರಸ್ಯ ಜಾಯತೇ ॥ ೧೩ ॥
ಅಭ್ಯಾಸಕಾಲೇ ಪ್ರಥಮೇ ಶಸ್ತಂ ಕ್ಷೀರಾಜ್ಯಭೋಜನಮ್ ।
ತತೋಽಭ್ಯಾಸೇ ದೃಢೀಭೂತೇ ನ ತಾದೃಙ್ ನಿಯಮಗ್ರಹಃ ॥ ೧೪ ॥
ಯಥಾ ಸಿಂಹೋ ಗಜೋ ವ್ಯಾಘ್ರೋ ಭವೇದ್ ವಶ್ಯಃ ಶನೈಃ ಶನೈಃ ।
ತಥೈವ ಸೇವಿತೋ ವಾಯುಃ ಅನ್ಯಥಾ ಹನ್ತಿ ಸಾಧಕಮ್ ॥ ೧೫ ॥
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೇನ ಯುಕ್ತೇನ ಸರ್ವರೋಗಕ್ಷಯೋ ಭವೇತ್ ।
ಅಯುಕ್ತಾಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ ಸರ್ವರೋಗಸಮುದ್ಭವಃ ॥ ೧೬ ॥
ಹಿಕ್ಕಾ ಶ್ವಾಸಶ್ಚ ಕಾಸಶ್ಚ ಶಿರಃ ಕರ್ಣಾಕ್ಷಿವೇದನಾಃ ।
ಭವನ್ತಿ ವಿವಿಧಾ ರೋಗಾಃ ಪವನಸ್ಯ ಪ್ರಕೋಪತಃ ॥ ೧೭ ॥
ಯುಕ್ತಂ ಯುಕ್ತಂ ತ್ಯಜೇದ್ವಾಯುಂ ಯುಕ್ತಂ ಯುಕ್ತಞ್ಚ ಪೂರಯೇತ್ ।
ಯುಕ್ತಂ ಯುಕ್ತಞ್ಚ ಬಧ್ನೀಯಾದೇವಂ ಸಿದ್ಧಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೧೮ ॥
ಯದಾ ತು ನಾಡೀಶುದ್ಧಿಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಥಾ ಚಿಹ್ನಾನಿ ಬಾಹ್ಯತಃ ।
ಕಾಯಸ್ಯ ಕೃಶತಾ ಕಾನ್ತಿಃ ತದಾ ಜಾಯೇತ ನಿಶ್ಚಿತಮ್ ॥ ೧೯ ॥
ಮೇದಶ್ಲೇಷ್ಮಾಧಿಕಃ ಪೂರ್ವಂ ಷಟ್ಕರ್ಮಾಣಿ ಸಮಾಚರೇತ್ ।
ಅನ್ಯಸ್ತು ನಾಚರೇತ್ತಾನಿ ದೋಷಾಣಾಂ ಸಮಭಾವತಃ ॥ ೨೧ ॥
ಧೌತಿರ್ವಸ್ತಿಃ ತಥಾ ನೇತಿಃ ತ್ರಾಟಕಂ ನೌಲಿಕಂ ತಥಾ ।
ಕಪಾಲಭಾತಿಶ್ಚೈತಾನಿ ಷಟ್ಕರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ॥ ೨೨ ॥
ಕರ್ಮಷಟ್ಕಮಿದಂ ಗೋಪ್ಯಂ ಘಟಶೋಧನಕಾರಕಮ್ ।
ವಿಚಿತ್ರಗುಣಸನ್ಧಾಯಿ ಪೂಜ್ಯತೇ ಯೋಗಿಪುಙ್ಗವೈಃ ॥ ೨೩ ॥
ತತ್ರ ಧೌತಿ -
ಚತುರಙ್ಗುಲವಿಸ್ತಾರಂ ಹಸ್ತಪಞ್ಚದಶಾಯತಮ್ ।
ಗುರೂಪದಿಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಣ ಸಿಕ್ತಂ ವಸ್ತ್ರಂ ಶನೈಃ ಗ್ರಸೇತ್ ।
ಪುನಃ ಪ್ರತ್ಯಾಹರೇಚ್ಚೈತದುದಿತಂ ಧೌತಿಕರ್ಮ ತತ್ ॥ ೨೪ ॥
ಕಾಸಶ್ವಾಸಪ್ಲೀಹಕುಷ್ಠಂ ಕಫರೋಗಾಶ್ಚ ವಿಂಶತಿಃ ।
ಧೌತಿಕರ್ಮಪ್ರಭಾವೇಣ ಪ್ರಯಾನ್ತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೨೫ ॥
ಅಥ ವಸ್ತಿಃ -
ನಾಭಿದಘ್ನಜಲೇ ಪಾಯೌ ನ್ಯಸ್ತನಾಲೋತ್ಕಟಾಸನಃ ।
ಆಧಾರಕುಞ್ಚನಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಕ್ಷಾಲನಂ ವಸ್ತಿಕರ್ಮ ತತ್ ॥ ೨೬ ॥
ಗುಲ್ಮಪ್ಲೀಹೋದರಂ ಚಾಪಿ ವಾತಪಿತ್ತಕಫೋದ್ಭವಾಃ ।
ವಸ್ತಿಕರ್ಮಪ್ರಭಾವೇಣ ಕ್ಷೀಯನ್ತೇ ಸಕಲಾಮಯಾಃ ॥ ೨೭ ॥
ಧಾತ್ವಿದ್ರಿಯಾನ್ತಃ ಕರಣಪ್ರಸಾದಂ ದದ್ಯಾಚ್ಚ ಕಾನ್ತಿಂ ದಹನಪ್ರದೀಪ್ತಿಮ್ ।
ಅಶೇಷದೋಷೋಪಚಯಂ ನಿಹನ್ಯಾದಭ್ಯಸ್ಯಮಾನಂ ಜಲವಸ್ತಿಕರ್ಮ ॥ ೨೮ ॥
ಅಥ ನೇತಿಃ -
ಸೂತ್ರಂ ವಿತಸ್ತಿ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಂ ನಾಸಾನಾಲೇ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್ ।
ಮುಖಾನ್ನಿರ್ಗಮಯೇಚ್ಚೈಷಾ ನೇತಿಃ ಸಿದ್ಧೈಃ ನಿಗದ್ಯತೇ ॥ ೨೯ ॥
ಕಪಾಲಶೋಧಿನೀ ಚೈವ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಪ್ರದಾಯಿನೀ ।
ಜತ್ರೂರ್ಧ್ವಜಾತರೋಘೌಘಂ ನೇತಿರಾಶು ನಿಹನ್ತಿ ಚ ॥ ೩೦ ॥
ಅಥ ತ್ರಾಟಕಮ್ -
ನಿರೀಕ್ಷೇನ್ನಿಶ್ಚಲದೃಶಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಲಕ್ಷ್ಯಂ ಸಮಾಹಿತಃ ।
ಅಶ್ರುಸಂಪಾತಪರ್ಯನ್ತಮ್ ಆಚಾರ್ಯೈಸ್ತ್ರಾಟಕಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೩೧ ॥
ಮೋಚನಂ ನೇತ್ರರೋಗಾಣಾಂ ತನ್ದ್ರಾದೀನಾಂ ಕಪಾಟಕಮ್ ।
ಯತ್ನತಸ್ತ್ರಾಟಕಂ ಗೋಪ್ಯಂ ಯಥಾ ಹಾಟಕಪೇಟಕಮ್ ॥ ೩೨ ॥
ಅಥ ನೌಲಿಃ -
ಅಮನ್ದಾವರ್ತವೇಗೇನ ತುನ್ದಂ ಸವ್ಯಾಪಸವ್ಯತಃ ।
ನತಾಂಸೋ ಭ್ರಾಮಯೇದೇಷಾ ನೌಲಿಃ ಸಿದ್ಧೈಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ॥ ೩೩ ॥
ಮನ್ದಗ್ನಿಸನ್ದೀಪನಪಾಚನಾದಿಸನ್ಧಾಪಿಕಾನನ್ದಕರೀ ಸದೈವ ।
ಅಶೇಷದೋಷಾಮಯಶೋಷಿಣೀ ಚ ಹಠಕ್ರಿಯಾಮೌಲಿರಿಯಂ ಚ ನೌಲಿಃ ॥ ೩೪ ॥
ಅಥ ಕಪಾಲಭಾತಿಃ -
ಭಸ್ತ್ರಾವಲ್ಲೋಹಕಾರಸ್ಯ ರೇಚಪೂರೌ ಸಸಮ್ಭ್ರಮಮ್ ।
ಕಪಾಲಭಾತಿರ್ವಿಖ್ಯಾತಾ ಕಫದೋಷವಿಶೋಷಿಣೀ ॥ ೩೫ ॥
ಷಟ್ಕರ್ಮನಿರ್ಗತಸ್ಥೌಲ್ಯಕಫದೋಷಮಲಾದಿಕಃ ।
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಂ ತತಃ ಕುರ್ಯಾದನಾಯಾಸೇನ ಸಿದ್ಧ್ಯತಿ ॥ ೩೬ ॥
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೈರೇವ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಶುಷ್ಯನ್ತಿ ಮಲಾ ಇತಿ ।
ಆಚಾರ್ಯಾಣಾನ್ತು ಕೇಷಾಞ್ಚಿದನ್ಯತ್ ಕರ್ಮ ನ ಸಮ್ಮತಮ್ ॥ ೩೭ ॥
ಅಥ ಗಜಕರಣೀ -
ಉದರಗತಪದಾರ್ಥಮುದ್ವಮನ್ತಿ ಪವನಮಪಾನಮುದೀರ್ಯ ಕಣ್ಠನಾಲೇ ।
ಕ್ರಮಪರಿಚಯವಶ್ಯನಾಡಿಚಕ್ರಾ ಗಜಕರಣೀತಿ ನಿಗದ್ಯತೇ ಹಠಜ್ಞೈಃ ॥ ೩೮ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋಽಪಿ ತ್ರಿದಶಾ ಪವನಾಭ್ಯಾಸತತ್ಪರಾಃ ।
ಅಭೂವನ್ನನ್ತಕಭಯಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪವನಮಭ್ಯಸೇತ್ ॥ ೩೯ ॥
ಯಾವದ್ ಬದ್ಧೋ ಮರುದ್ದೇಹೇ ಯಾವಚ್ಚಿತ್ತಂ ನಿರಾಕುಲಮ್ ।
ಯಾವದ್-ದೃಷ್ಟಿಃ ಭ್ರುವೋರ್ಮಧ್ಯೇ ತಾವತ್ ಕಾಲಭಯಂ ಕುತಃ ॥ ೪೦ ॥
ವಿಧಿವತ್ಪ್ರಾಣಸಂಯಾಮೈಃ ನಾಡೀಚಕ್ರೇ ವಿಶೋಧಿತೇ ।
ಸುಷುಮ್ನಾವದನಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಸುಖಾದ್ ವಿಶತಿ ಮಾರುತಃ ॥ ೪೧ ॥
ಮಾರುತೇ ಮಧ್ಯಸಞ್ಚಾರೇ ಮನಃಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಪ್ರಜಾಯತೇ ।
ಯೋ ಮನಃಸುಸ್ಥಿರೀಭಾವಃ ಸೈವಾವಸ್ಥಾ ಮನೋನ್ಮನೀ ॥ ೪೨ ॥
ತತ್ಸಿದ್ಧಯೇ ವಿಧಾನಜ್ಞಾಶ್ಚಿತ್ರಾನ್ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಕುಮ್ಭಕಾನ್ ।
ವಿಚಿತ್ರಕುಮ್ಭಕಾಭ್ಯಾಸಾತ್ ವಿಚಿತ್ರಾಂ ಸಿದ್ಧಿಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೪೩ ॥
ಅಥ ಕುಮ್ಭಕಭೇದಾಃ -
ಸೂರ್ಯಭೇದನಮುಜ್ಜಾಯೀ ಸೀತ್ಕಾರೀ ಶೀತಲೀ ತಥಾ ।
ಭಸ್ತ್ರಿಕಾ ಭ್ರಾಮರೀ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಪ್ಲಾವಿನೀತ್ಯಷ್ಟಕುಮ್ಭಕಾಃ ॥ ೪೪ ॥
ಪೂರಕಾನ್ತೇ ತು ಕರ್ತವ್ಯೋ ಬನ್ಧೋ ಜಾಲನ್ಧರಾಭಿಧಃ ।
ಕುಮ್ಭಕಾನ್ತೇ ರೇಚಕದೌ ಕರ್ತವ್ಯಸ್ತೂಡ್ಡಿಯನಕಃ ॥ ೪೫ ॥
ಅಧಸ್ತಾತ್ ಕುಞ್ಚನೇನಾಶು ಕಣ್ಠಸಙ್ಕೋಚನೇ ಕೃತೇ ।
ಮಧ್ಯೇ ಪಶ್ಚಿಮತಾನೇನ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣೋ ಬ್ರಹ್ಮನಾಡಿಗಃ ॥ ೪೬ ॥
ಅಪಾನಮೂರ್ಧವಮುತ್ಥಾಪ್ಯ ಪ್ರಾಣಂ ಕಠಾದಧೋ ನಯೇತ್ ।
ಯೋಗೀ ಜರಾ ವಿಮುಕ್ತಃ ಸನ್ ಷೋಡಶಾಬ್ದವಯಾ ಭವೇತ್ ॥ ೪೭ ॥
ಆಸನೇ ಸುಖದೇ ಯೋಗೀ ಬಧ್ವಾ ಚೈವಾಸನಂ ತತಃ ।
ದಕ್ಷನಾಡ್ಯಾ ಸಮಾಕೃಷ್ಯ ಬಹಿಃಸ್ಥಂ ಪವನಂ ಶನೈಃ ॥ ೪೮ ॥
ಆ ಕೇಶಾದಾನಖಾಗ್ರಾಚ್ಚ ನಿರೋಧಾವಧಿ ಕುಮ್ಭಯೇದ್ ।
ತತಃ ಶನೈಃ ಸವ್ಯನಾಡ್ಯಾ ರೇಚಯೇತ್ ಪವನಂ ಶನೈಃ ॥ ೪೯ ॥
ಕಪಾಲಶೋಧನಂ ವಾತದೋಷಘ್ನಂ ಕೃಮಿದೋಷಹೃತ್ ।
ಪುನಃ ಪುನರಿದಂ ಕಾರ್ಯಂ ಸೂರ್ಯಭೇದನಮುತ್ತಮಮ್ ॥ ೫೦ ॥
ಅಥೋಜ್ಜಾಯೀ -
ಮುಖಂ ಸಂಯಮ್ಯ ನಾಡೀಭ್ಯಾಮ್ ಆಕೃಷ್ಯ ಪವನಂ ಶನೈಃ ।
ಯಥಾ ಲಗತಿ ಕಣ್ಠಾತ್ತು ಹೃದಯಾವಧಿ ಸಸ್ವನಮ್ ।
ಪೂರ್ವವತ್ ಕುಮ್ಭಯೇತ್ ಪ್ರಾಣಂ ರೇಚಯೇದಿಡಯಾ ತಥಾ ॥ । ೫೧ ॥
ಶ್ಲೇಷ್ಮದೋಷಹರಂ ಕಣ್ಠೇ ದೇಹಾನಲವಿವರ್ಧನಮ್ ॥ ೫೨ ॥
ನಾಡೀಜಲೋದರಾಧಾತುಗತದೋಷವಿನಾಶನಮ್ ।
ಗಚ್ಛತಾ ತಿಷ್ಠತಾ ಕಾರ್ಯಮುಜ್ಜಾಯ್ಯಾಖ್ಯಂ ತು ಕುಮ್ಭಕಮ್ ॥ ೫೩ ॥
ಅಥ ಸೀತ್ಕಾರೀ -
ಸೀತ್ಕಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ತಥಾ ವಕ್ತ್ರೇ ಘ್ರಾಣೇನೈವ ವಿಜೃಮ್ಭಿಕಾಮ್ ।
ಏವಮಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ ಕಾಮದೇವೋ ದ್ವಿತೀಯಕಃ ॥ ೫೪ ॥
ಯೋಗಿನೀಚಕ್ರಸಂಮಾನ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಸಂಹಾರಕಾರಕಃ ।
ನ ಕ್ಷುಧಾ ನ ತೃಷಾ ನಿದ್ರಾ ನೈವಾಲಸ್ಯಂ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೫೫ ॥
ಭವೇತ್ ಸತ್ತ್ವಂ ಚ ದೇಹಸ್ಯ ಸರ್ವೋಪದ್ರವವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ಅನೇನ ವಿಧಿನಾ ಸತ್ಯಂ ಯೋಗೀನ್ದ್ರೋ ಭೂಮಿಮಣ್ಡಲೇ ॥ ೫೬ ॥
ಅಥ ಶೀತಲೀ -
ಜಿಹ್ವಯಾ ವಾಯುಮಾಕೃಷ್ಯ ಪೂರ್ವವತ್ ಕುಮ್ಭಸಾಧನಮ್ ।
ಶನಕೈಘ್ರಾಣರನ್ಧ್ರಾಭ್ಯಾಂ ರೇಚಯೇತ್ ಪವನಂ ಸುಧೀಃ ॥ ೫೭ ॥
ಗುಲ್ಮಪ್ಲೀಹಾದಿಕಾನ್ ರೋಗಾನ್ ಜ್ವರಂ ಪಿತ್ತಂ ಕ್ಷುಧಾಂ ತೃಷಾಮ್ ।
ವಿಷಾಣಿ ಶೀತಲೀ ನಾಮ ಕುಮ್ಭಿಕೇಯಂ ನಿಹನ್ತಿ ಹಿ ॥ ೫೮ ॥
ಅಥ ಭಸ್ತ್ರಿಕಾ -
ಊರ್ವೋರುಪರಿ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಶುಭೇ ಪಾದತಲೇ ಉಭೇ ।
ಪದ್ಮಾಸನಂ ಭವೇದೇತತ್ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಶನಮ್ ॥ ೫೯ ॥
ಸಮ್ಯಕ್ ಪದ್ಮಾಸನಂ ಬದ್ಧ್ವಾ ಸಮಗ್ರೀವೋದರಃ ಸುಧೀಃ ।
ಮುಖಂ ಸಂಯಮ್ಯ ಯತ್ನೇನ ಪ್ರಾಣಂ ಘ್ರಾಣೇನ ರೇಚಯೇತ್ ॥ ೬೦ ॥
ಯಥಾ ಲಗತಿ ಹೃತ್ಕಣ್ಠೇ ಕಪಾಲಾವಧಿ ಸಸ್ವನಮ್ ।
ವೇಗೇನ ಪೂರಯೇಚ್ಚಾಪಿ ಹೃತ್ಪದ್ಮಾವಧಿ ಮಾರುತಮ್ ॥ ೬೧ ॥
ಪುನರ್ವಿರೇಚಯೇತ್ ತದ್ವತ್ ಪೂರಯೇಚ್ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ ।
ಯಥೈವ ಲೋಹಕಾರೇಣ ಭಸ್ತ್ರಾ ವೇಗೇನ ಚಾಲ್ಯತೇ ॥ ೬೨ ॥
ತಥೈವ ಸ್ವಶರೀರಸ್ಥಂ ಚಾಲಯೇತ್ ಪವನಂ ಧಿಯಾ ।
ಯದಾ ಶ್ರಮೋ ಭವೇದ್ದೇಹೇ ತದಾ ಸೂರ್ಯೇಣ ಪೂರಯೇತ್ ॥ ೬೩ ॥
ಯಥೋದರಂ ಭವೇತ್ ಪೂರ್ಣಮನಿಲೇನ ತಥಾ ಲಘು ।
ಧಾರಯೇನ್ನಾಸಿಕಾಂ ಮಧ್ಯಾತರ್ಜನೀಭ್ಯಾಂ ವಿನಾ ದೃಢಮ್ ॥ ೬೪ ॥
ವಿಧಿವತ್ ಕುಮ್ಭಕಂ ಕೃತ್ವಾ ರೇಚಯೇದಿಡಯಾನಿಲಮ್ ।
ವಾತಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಹರಂ ಶರೀರಾಗ್ನಿವಿವರ್ಧನಮ್ ॥ ೬೫ ॥
ಕುಣ್ಡಲೀಬೋಧಕಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಪವನಂ ಸುಖದಂ ಹಿತಮ್ ।
ಬ್ರಹ್ಮನಾಡೀಮುಖೇ ಸಂಸ್ಥಕಫಾದ್ಯರ್ಗಲನಾಶನಮ್ ॥ ೬೬ ॥
ಸಮ್ಯಗ್ಗಾತ್ರಸಮುದ್ಭೂತಗ್ರನ್ಥಿತ್ರಯವಿಭೇದಕಮ್ ।
ವಿಶೇಷೇಣೈವ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಭಸ್ತ್ರಾಖ್ಯಂ ಕುಮ್ಭಕಂ ತ್ವಿದಮ್ ॥ ೬೭ ॥
ವೇಗಾದ್ ಘೋಷಂ ಪೂರಕಂ ಭೃಙ್ಗನಾದಂ ಭೃಙ್ಗೀನಾದಂ ರೇಚಕಂ ಮನ್ದಮನ್ದಮ್ ।
ಯೋಗೀನ್ದ್ರಾಣಾಮೇವಭ್ಯಾಸಾಯೋಗಾಚ್ಚಿತ್ತೇ ಜಾತಾ ಕದಾಚಿದಾನನ್ದಲೀಲಾ ॥ ೬೮ ॥
ಪೂರಕಾನ್ತೇ ಗಾಢತರಂ ಬದ್ಧ್ವಾ ಜಾಲನ್ಧರಂ ಶನೈಃ ।
ರೇಚಯೇನ್ಮೂರ್ಚ್ಛನಾಖ್ಯೇಯಂ ಮನೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಸುಖಪ್ರದಾ ॥ ೬೯ ॥
ಅನ್ತಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತಿತೋದಾರಮಾರುತಾಪೂರಿತೋದರಃ ।
ಪಯಸ್ಯಗಾಧೇಽಪಿ ಸುಖಾತ್ ಪ್ಲವತೇ ಪದ್ಮಪತ್ರವತ್ ॥ ೭೦ ॥
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಸ್ತ್ರಿಧಾ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ರೇಚಪೂರಕಕುಮ್ಭಕೈಃ ।
ಸಹಿತಃ ಕೇವಲಶ್ಚೇತಿ ಕುಮ್ಭಕೋ ದ್ವಿವಿಧೋ ಮತಃ ॥ ೭೧ ॥
ಯಾವತ್ ಕೇವಲಸಿದ್ಧಿಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸಹಿತಂ ತಾವದಭ್ಯಸೇತ್ ।
ರೇಚಕಂ ಪೂರಕಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸುಖಂ ಯದ್ ವಾಯುಧಾರಣಮ್ ॥ ೭೨ ॥
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೋಽಯಮಿತ್ಯುಕ್ತಃ ಸ ವೈ ಕೇವಲಕುಮ್ಭಕಃ ।
ಕುಮ್ಭಕೇ ಕೇವಲೇ ಸಿದ್ಧೇ ರೇಚಪೂರಕವರ್ಜಿತೇ ॥ ೭೩ ॥
ನ ತಸ್ಯ ದುರ್ಲಭಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವಿದ್ಯತೇ ।
ಶಕ್ತಃ ಕೇವಲಕುಮ್ಭೇನ ಯಥೇಷ್ಟಂ ವಾಯುಧಾರಣಮ್ ॥ ೭೪ ॥
ರಾಜಯೋಗಪದಂ ಚಾಪಿ ಲಭತೇ ನಾತ್ರಸಂಶಯಃ ।
ಕುಮ್ಭಕಾತ್ ಕುಣ್ಡಲೀಬೋಧಃ ಕುಣ್ಡಲೀಬೋಧತೋ ಭವೇತ್ ।
ಅನರ್ಗಲಾ ಸುಷುಮ್ನಾ ಚ ಹಠಸಿದ್ಧಿಶ್ಚ ಜಾಯತೇ ॥ ೭೫ ॥
ಹಠಂ ವಿನಾ ರಾಜಯೋಗೋ ರಾಜಯೋಗಂ ವಿನಾ ಹಠಃ ।
ನ ಸಿಧ್ಯತಿ ತತೋ ಯುಗ್ಮಮಮಾನಿಷ್ಪತ್ತೇಃ ಸಮಭ್ಯಸೇತ್ ॥ ೭೬ ॥
ಕುಮ್ಭಕಪ್ರಾಣರೋಧಾನ್ತೇ ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಿತ್ತಂ ನಿರಾಶ್ರಯಮ್ ।
ಏವಮಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ ರಾಜಯೋಗಪದಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೭೭ ॥
ವಪುಃ ಕೃಶತ್ವಂ ವದನೇ ಪ್ರಸನ್ನತಾ ನಾದಸ್ಫುಟತ್ವಂ ನಯನೇ ಸುನಿರ್ಮಲೇ ।
ಅರೋಗತಾ ಬಿನ್ದುಜಯೋಽಗ್ನಿದೀಪನಂ ನಾಡೀವಿಶುದ್ಧಿಃ ಹಠಸಿದ್ಧಿಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೭೮ ॥
ಇತಿ ಹ್ಠಯೋಗಪ್ರದೀಪಿಕಾವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಭಿಧಾಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನನ್ದಕೃತಾಯಾಂ ದ್ವಿತೀಯೋಪದೇಶಃ ।
ಇತಿ ಹಠಯೋಗಪ್ರದೀಪಿಕಾಯಾಂ ದ್ವಿತೀಯೋಪದೇಶಃ
ಸಶೈಲವನಧಾತ್ರೀಣಾಂ ಯಥಾಧರೋಽಹಿನಾಯಕಃ ।
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಯೋಗತನ್ತ್ರಾಣಾಂ ತಥಾಧಾರೋ ಹಿ ಕುಣ್ಡಲೀ ॥ ೧ ॥
ಸುಪ್ತಾ ಗುರುಪ್ರಸಾದೇನ ಯದಾ ಜಗರ್ತಿ ಕುಣ್ಡಲೀ ।
ತದಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಪದ್ಮಾನಿ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ಗ್ರನ್ಥಯೋಽಪಿ ಚ ॥ ೨ ॥
ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ಶೂನ್ಯಪದವೀ ತದಾ ರಾಜಪಥಾಯತೇ ।
ತದಾ ಚಿತ್ತಂ ನಿರಾಲಮ್ಬಂ ತದಾ ಕಾಲಸ್ಯ ವಞ್ಚನಮ್ ॥ ೩ ॥
ಸುಷುಮ್ನಾ ಶೂನ್ಯಪದವೀ ಬ್ರಹ್ಮರನ್ಧ್ರಂ ಮಹಾಪಥಃ ।
ಶ್ಮಶಾನಂ ಶಾಮ್ಭವೀ ಮಧ್ಯಮಾರ್ಗಶ್ಚೇತ್ಯೇಕವಾಚಕಾಃ ॥ ೪ ॥
ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಪ್ರಬೋಧಯಿತುಮೀಶ್ವರಮ್ ।
ಬ್ರಹ್ಮದ್ವಾರಮುಖೇ ಸುಪ್ತಾಂ ಮುದ್ರಾಭ್ಯಾಸಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ॥ ೫ ॥
ಮಹಾಮುದ್ರಾ ಮಹಬನ್ಧೋ ಮಹಾವೇಧಶ್ಚ ಖೇಚರೀ ।
ಉಡ್ಯಾನಂ ಮೂಲಬನ್ಧಶ್ಚ ಬನ್ಧೋ ಜಾಲನ್ಧರಾಭಿಧಃ ॥ ೬ ॥
ಕರಣೀ ವಿಪರೀತಾಖ್ಯಾ ವಜ್ರೋಲೀ ಶಕ್ತಿಚಾಲನಮ್ ।
ಇದಂ ಹಿ ಮುದ್ರಾದಶಕಂ ಜರಾಮರಣನಾಶಕಮ್ ॥ ೭ ॥
ಆದಿನಾಥೋದಿತಂ ದಿವ್ಯಮಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯಪ್ರದಾಯಕಮ್ ।
ವಲ್ಲಭಂ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಾನಾಂ ದುರ್ಲಭಂ ಮರುತಾಮಪಿ ॥ ೮ ॥
ಗೋಪನೀಯಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಯಥಾ ರತ್ನಕರಣ್ಡಕಮ್ ।
ಕಸ್ಯಚಿನ್ನೈವ ವೈಕ್ತವ್ಯಂ ಕುಲಸ್ತ್ರೀ ಸುರತಂ ಯಥಾ ॥ ೯ ॥
ಅಥ ಮಹಾಮುದ್ರಾ -
ಪಾದಮೂಲೇನ ವಾಮೇನ ಯೋನಿಂ ಸಮ್ಪೀಡ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ।
ಪ್ರಸಾರಿತಂ ಪದಂ ಕೃತ್ವಾ ಕರಾಭ್ಯಂ ಧಾರಯೇದ್ ದೃಢಮ್ ॥ ೧೦ ॥
ಕಣ್ಠೇ ಬನ್ಧಂ ಸಮಾರೋಪ್ಯ ಧಾರಯೇದ್ ವಾಯುಮೂರ್ಧ್ವತಃ ।
ಯಥಾ ದಣ್ಡಹತಃ ಸರ್ಪಃ ದಣ್ಡಾಕಾರಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೧೧ ॥
ಋಜ್ವೀಭೂತಾ ತಥಾ ಶಕ್ತಿಃ ಕುಣ್ಡಲೀ ಸಹಸಾ ಭವೇತ್ ।
ತದಾ ಸಾ ಮರಣಾವಸ್ಥಾ ಜಾಯತೇ ದ್ವಿಪುಟಾಶ್ರಯಾ ॥ ೧೨ ॥
ತತಃ ಶನೈಃ ಶನೈರೇವ ರೇಚಯೇನ್ನೈವ ವೇಗತಃ ।
ಇಯಂ ಖಲು ಮಹಾಮುದ್ರಾ ಮಹಾಸಿದ್ಧೈಃ ಪ್ರದರ್ಶಿತಾ ॥ ೧೩ ॥
ಮಹಾಕ್ಲೇಶಾದಯೋ ದೋಷಾಃ ಕ್ಷೀಯನ್ತೇ ಮರಣಾದಯಃ ।
ಮಹಾಮುದ್ರಾಂ ಚ ತೇನೈವ ವದನ್ತಿ ವಿಬುಧೋತ್ತಮಾಃ ॥ ೧೪ ॥
ಚನ್ದ್ರಾಙ್ಗೇ ತು ಸಮಭ್ಯಸ್ಯ ಸೂರ್ಯಾಙ್ಗೇ ಪುನರಭ್ಯಸೇತ್ ।
ಯಾವತ್ತುಲ್ಯಾ ಭವೇತ್ ಸಙ್ಖ್ಯಾ ತತೋ ಮುದ್ರಾಂ ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧೫ ॥
ನ ಹಿ ಪಥ್ಯಮಪಥ್ಯಂ ವಾ ರಸಾಃ ಸರ್ವೇಽಪಿ ನೀರಸಾಃ ।
ಅಪಿ ಭುಕ್ತಂ ವಿಷಂ ಘೋರಂ ಪೀಯೂಷಮಿವ ಜೀರ್ಯತಿ ॥ ೧೬ ॥
ಕ್ಷಯಕುಷ್ಠಗುದಾವರ್ತಗುಲ್ಮಾಜೀರ್ಣಪುರೋಗಮಾಃ ।
ತಸ್ಯ ದೋಷಾ ಕ್ಷಯಂ ಯಾನ್ತಿ ಮಹಾಮುದ್ರಾಂ ತು ಯೋಽಭ್ಯಸೇತ್ ॥ ೧೭ ॥
ಕಥಿತೇಯಂ ಮಹಾಮುದ್ರಾ ಮಹಾಸಿದ್ಧಿಕರೀ ನೃಣಾಮ್ ।
ಗೋಪನೀಯಾ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ನ ದೇಯಾ ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯಚಿತ್ ॥ ೧೮ ॥
ಅಥ ಮಹಾಬನ್ಧಃ -
ಪಾರ್ಷ್ಣಿಂ ವಾಮಸ್ಯ ಪಾದಸ್ಯ ಯೋನಿಸ್ಥಾನೇ ನಿಯೋಜಯೇತ್ ।
ವಾಮೋರೂಪರಿ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಂ ಚರಣಂ ತಥಾ ॥ ೧೯ ॥
ಪೂರಯಿತ್ವಾ ತತೋ ವಾಯುಂ ಹೃದಯೇ ಚುಬುಕಂ ದೃಢಮ್ ।
ನಿಷ್ಪೀಡ್ಯ ಯೋನಿಮಾಕುಞ್ಚ್ಯ ಮನೋ ಮಧ್ಯೇ ನಿಯೋಜಯೇತ್ ॥ ೨೦ ॥
ಧರಯಿತ್ವಾ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ರೇಚಯೇದನಿಲಂ ಶನೈಃ ।
ಸವ್ಯಾಙ್ಗೇ ತು ಸಮಭ್ಯಸ್ಯ ದಕ್ಷಾಙ್ಗೇ ಪುನರಭ್ಯಸೇತ್ ॥ ೨೧ ॥
ಮತಮತ್ರ ತು ಕೇಷಾಞ್ಚಿತ್ ಕಣ್ಠಬನ್ಧಂ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ ।
ರಾಜದನ್ತಸ್ಥಜಿಹ್ವಾಯಾಂ ಬನ್ಧಃ ಶಸ್ತೋ ಭವೇದಿತಿ ॥ ೨೨ ॥
ಅಯಂ ತು ಸರ್ವನಾಡೀನಾಮೂರ್ಧ್ವಗತಿನಿರೋಧಕಃ ।
ಅಯಂ ಖಲು ಮಹಾಬನ್ಧೋ ಮಹಾಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾಯಕಃ ॥ ೨೩ ॥
ಕಾಲಪಾಶಮಹಾಬನ್ಧವಿಮೋಚನವಿಚಕ್ಷಣಃ ।
ತ್ರಿವೇಣೀಸಙ್ಗಮಂ ಧತ್ತೇ ಕೇದಾರಂ ಪ್ರಾಪಯೇನ್ಮನಃ ॥ ೨೪ ॥
ರೂಪಲಾವಣ್ಯಸಂಪನ್ನಾ ಯಥಾ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷಂ ವಿನಾ ।
ಮಹಾಮುದ್ರಾಮಹಾಬನ್ಧೌ ನಿಷ್ಫಲೌ ವೇಧವರ್ಜಿತೌ ॥ ೨೫ ॥
ಅಥ ಮಹವೇಧಃ -
ಮಹಾಬನ್ಧಸ್ಥಿತೋ ಯೋಗೀ ಕೃತ್ವಾ ಪೂರಕಮೇಕಧೀಃ ।
ವಾಯೂನಾಂ ಗತಿಮಾವೃತ್ಯ ನಿಭೃತಂ ಕಣ್ಠಮುದ್ರಯಾ ॥ ೨೬ ॥
ಸಮಹಸ್ತಯುಗೋ ಭೂಮೌ ಸ್ಫಿಚೌ ಸಂತಾಡಯೇಚ್ಛನೈಃ ।
ಪುಟದ್ವಯಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ವಾಯುಃ ಸ್ಫುರತಿ ಮಧ್ಯಗಃ ॥ ೨೭ ॥
ಸೋಮಸೂರ್ಯಾಗ್ನಿಸಂಬನ್ಧೋ ಜಾಯತೇ ಚಾಮೃತಾಯ ವೈ ।
ಮೃತಾವಸ್ಥಾ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ತತೋ ವಾಯುಂ ವಿರೇಚಯೇತ್ ॥ ೨೮ ॥
ಮಹಾವೇಧೋಽಯಮಭ್ಯಾಸಾತ್ ಮಹಾಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾಯಕಃ ।
ವಲೀಪಲಿತವೇಪಘ್ನಃ ಸೇವ್ಯತೇ ಸಾಧಕೋತ್ತಮೈಃ ॥ ೨೯ ॥
ಏತತ್ತ್ರಯಂ ಮಹಾಗುಹ್ಯಂ ಜರಾಮೃತ್ಯುವಿನಾಶನಮ್ ।
ವಹ್ನಿವೃದ್ಧಿಕರಂ ಚೈವ ಹ್ಯಣಿಮಾದಿಗುಣಪ್ರದಮ್ ॥ ೩೦ ॥
ಅಷ್ಟಧಾ ಕ್ರಿಯತೇ ಚೈವ ಯಾಮೇ ಯಾಮೇ ದಿನೇ ದಿನೇ ।
ಪುಣ್ಯಸಂಭಾರಸನ್ಧಾಯೀ ಪಾಪೌಘಭಿದುರಂ ಸದಾ ॥
ಸಮ್ಯಕ್ ಶಿಕ್ಷಾವತಾಮೇವಂ ಸ್ವಲ್ಪಂ ಪ್ರಥಮಸಾಧನಮ್ ॥ ೩೧ ॥
ಅಥ ಖೇಚರೀ -
ಕಪಾಲಕುಹರೇ ಜಿಹ್ವಾ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ವಿಪರೀತಗಾ ।
ಭ್ರುವೋರನ್ತರ್ಗತಾ ದೃಷ್ಟಿಃ ಮುದ್ರಾ ಭವತಿ ಖೇಚರೀ ॥ ೩೨ ॥
ಛೇದನಚಾಲನದೋಹೈಃ ಕಲಾಂ ಕ್ರಮೇಣಾಥ ವರ್ಧಯೇತ್ ತಾವತ್ ।
ಸಾ ಯಾವದ್ ಭ್ರೂಮಧ್ಯಂ ಸ್ಪೃಶತಿ ತದಾ ಖೇಚರೀಸಿದ್ಧಿಃ ॥ ೩೩ ॥
ಸ್ನುಹೀಪತ್ರನಿಭಂ ಶಸ್ತ್ರಂ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಸ್ನಿಗ್ಧನಿರ್ಮಲಮ್ ।
ಸಮಾದಾಯ ತತಸ್ತೇನ ರೋಮಮಾತ್ರಂ ಸಮುಚ್ಛಿನೇತ್ ॥ ೩೪ ॥
ತತಃ ಸೈನ್ಧವಪಥ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ಚೂರ್ಣಿತಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಘರ್ಷಯೇತ್ ।
ಪುನಃ ಸಪ್ತದಿನೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ರೋಮಮಾತ್ರಂ ಸುಮುಚ್ಛಿನೇತ್ ॥ ೩೫ ॥
ಏವಂ ಕ್ರಮೇಣ ಷಣ್ಮಾಸಂ ನಿತ್ಯಂ ಯುಕ್ತಃ ಸಮಾಚರೇತ್ ।
ಷಣಾಸಾತ್ ರಸನಾಮೂಲಶಿರಾಬನ್ಧಃ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ ॥ ೩೬ ॥
ಕಲಾಂ ಪರಾಙ್ಮುಖೀಂ ಕೃತ್ವಾ ತ್ರಿಪಥೇ ಪರಿಯೋಜಯೇತ್ ।
ಸಾ ಭವೇತ್ ಖೇಚರೀಮುದ್ರಾ ವ್ಯೋಮಚಕ್ರಂ ತದುಚ್ಯತೇ ॥ ೩೭ ॥
ರಸನಾಮೂರ್ಧ್ವಗಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಕ್ಷಾಣಾರ್ಧಮಪಿ ತಿಷ್ಠತಿ ।
ವಿಷೈಃ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ಯೋಗೀ ವ್ಯಾಧಿಮೃತ್ಯುಜರಾದಿಭಿಃ ॥ ೩೮ ॥
ನ ರೋಗಾ ಮರಣಂ ತನ್ದ್ರಾ ನ ನಿದ್ರಾ ನ ಕ್ಷುಧಾ ತೃಷಾ ।
ನ ಚ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಭವೇತ್ತಸ್ಯ ಯೋ ಮುದ್ರಾಂ ವೇತ್ತಿ ಖೇಚರೀಮ್ ॥ ೩೯ ॥
ಪೀಡ್ಯತೇ ನ ಸ ರೋಗೇಣ ಲಿಪ್ಯತೇ ನ ಚ ಕರ್ಮಣಾ ।
ಬಾಧ್ಯತೇ ನ ಸ ಕಾಲೇನ ಯೋ ಮುದ್ರಾಂ ವೇತ್ತಿ ಖೇಚರೀಮ್ ॥ ೪೦ ॥
ಚಿತ್ತಂ ಚರತಿ ಖೇ ಯಸ್ಮಾತ್ ಜಿಹ್ವಾ ಚರತಿ ಖೇ ಗತಾ ।
ತೇನೈಷಾ ಖೇಚರೀ ನಾಮ ಮುದ್ರಾ ಸಿದ್ಧೈಃ ನಿರೂಪಿತಾ ॥ ೪೧ ॥
ಖೇಚರ್ಯಾ ಮುದ್ರಿತಂ ಯೇನ ವಿವರಂ ಲಮ್ಬಿಕೋರ್ಧ್ವತಃ ।
ನ ತಸ್ಯ ಕ್ಷರತೇ ಬಿನ್ದುಃ ಕಾಮಿನ್ಯಾಶ್ಲೇಷಿತಸ್ಯ ಚ ॥ ೪೨ ॥
ಚಲಿತೋಽಪಿ ಯದಾ ಬಿನ್ದುಃ ಸಂಪ್ರಪ್ತೋ ಯೋನಿಮಣ್ಡಲಮ್ ।
ವ್ರಜತ್ಯೂರ್ಧ್ವಂ ಹೃತಃ ಶಕ್ತ್ಯಾ ನಿಬದ್ಧೋ ಯೋನಿಮುದ್ರಯಾ ॥ ೪೩ ॥
ಊರ್ಧ್ವಜಿಹ್ವಃ ಸ್ಥಿರೋಭೂತ್ವಾ ಸೋಮಪಾನಂ ಕರೋತಿ ಯಃ ।
ಮಾಸಾರ್ಧೇನ ನ ಸನ್ದೇಹೋ ಮೃತ್ಯುಂ ಜಯತಿ ಯೋಗವಿತ್ ॥ ೪೪ ॥
ನಿತ್ಯಂ ಸೋಮಕಲಾಪೂರ್ಣಂ ಶರೀರಂ ಯಸ್ಯ ಯೋಗಿನಃ ।
ತಕ್ಷಕೇಣಾಪಿ ದಷ್ಟಸ್ಯ ವಿಷಂ ತಸ್ಯ ನ ಸರ್ಪತಿ ॥ ೪೫ ॥
ಇನ್ಧನಾನಿ ಯಥಾ ವಹ್ನಿಃ ತೈಲವರ್ತಿಂ ಚ ದೀಪಕಃ ।
ತಥಾ ಸೋಮಕಲಾಪೂರ್ಣಂ ದೇಹೀ ದೇಹಂ ನ ಮುಞ್ಚತಿ ॥ ೪೬ ॥
ಗೋಮಾಂಸಂ ಭಕ್ಷಯೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಪಿಬೇದಮರವಾರುಣೀಮ್ ।
ಕುಲೀನಂ ತಮಹಂ ಮನ್ಯೇ ಇತರೇ ಕುಲಘಾತಕಾಃ ॥ ೪೭ ॥
ಗೋಶಬ್ದೇನೋದಿತಾ ಜಿಹ್ವಾ ತತ್ಪ್ರವೇಶೋ ಹಿ ತಾಲುನಿ ।
ಗೋಮಾಂಸಭಕ್ಷಣಂ ತತ್ತು ಮಹಾಪಾತಕನಾಶನಮ್ ॥ ೪೮ ॥
ಜಿಹ್ವಾಪ್ರವೇಶಸಮ್ಭೂತವಹ್ನಿನೋತ್ಪಾದಿತಃ ಖಲು ।
ಚನ್ದ್ರಾತ್ ಸ್ರವತಿ ಯಃ ಸಾರಃ ಸಾ ಸ್ಯಾದಮರವಾರುಣೀ ॥ ೪೯ ॥
ಚುಮ್ಬನ್ತೀ ಯದಿ ಲಮ್ಬಿಕಾಗ್ರಮನಿಶಂ ಜಿಹ್ವಾರಸಸ್ಯನ್ದಿನೀ
ಸಕ್ಷಾರಾ ಕಟುಕಾಮ್ಲದುಗ್ಧಸದೃಶೀ ಮಧ್ವಾಜ್ಯತುಲ್ಯಾ ತಥಾ ।
ವ್ಯಾಧೀನಾಂ ಹರಣಂ ಜರಾನ್ತಕರಣಂ ಶಸ್ತ್ರಾಗಮೋದೀರಣಮ್
ತಸ್ಯ ಸ್ಯಾದಮರತ್ವಮಷ್ಟಗುಣಿತಂ ಸಿದ್ಧಾಙ್ಗನಾಕರ್ಷಣಮ್ ॥ ೫೦ ॥
ಮೂರ್ಧ್ನಃ ಷೋಡಶಪತ್ರಪದ್ಮಗಲಿತಂ ಪ್ರಾಣಾದವಾಪ್ತಂ ಹಠಾತ್
ಊರ್ಧ್ವಾಸ್ಯೋ ರಸನಾಂ ನಿಯಮ್ಯ ವಿವರೇ ಶಕ್ತಿಂ ಪರಾಂ ಚಿನ್ತಯನ್ ।
ಉತ್ಕಲ್ಲೋಲಕಲಾಜಲಂ ಚ ವಿಮಲಂ ಧಾರಾಮಯಂ ಯಃ ಪಿಬೇತ್
ನಿರ್ವ್ಯಾಧಿಃ ಸ ಮೃಣಾಲಕೋಮಲವಪುಃ ಯೋಗೀ ಚಿರಂ ಜೀವತಿ ॥ ೫೧ ॥
ಯತ್ಪ್ರಾಲೇಯಂ ಪ್ರಹಿತಸುಷಿರಂ ಮೇರುಮೂರ್ಧಾನ್ತರಸ್ಥಮ್
ತಸ್ಮಿಂಸ್ತತ್ತ್ವಂ ಪ್ರವದತಿ ಸುಧೀಃ ತನ್ಮುಖಂ ನಿಮ್ನಗಾನಮ್ ।
ಚನ್ದ್ರಾತ್ ಸಾರಃ ಸ್ರವತಿ ವಪುಷಃ ತೇನ ಮೃತ್ಯುಃ ನರಾಣಾಂ
ತದ್ಬಧ್ನೀಯಾತ್ ಸುಕರಣಮಧೋ ನಾನ್ಯಥಾ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಃ ॥ ೫೨ ॥
ಸುಷಿರಂ ಜ್ಞಾನಜನಕಂ ಪಞ್ಚಸ್ರೋತಃಸಮನ್ವಿತಮ್ ।
ತಿಷ್ಠತೇ ಖೇಚರೀಮುದ್ರಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಶೂನ್ಯೇ ನಿರಞ್ಜನೇ ॥ ೫೩ ॥
ಏಕಂ ಸೃಷ್ಟಿಮಯಂ ಬೀಜಮೇಕಾ ಮುದ್ರಾ ಚ ಖೇಚರೀ ।
ಏಕೋ ದೇವಃ ನಿರಾಲಮ್ಬಃ ಏಕಾವಸ್ಥಾ ಮನೋನ್ಮನೀ ॥ ೫೪ ॥
ಅಥೋಡ್ಡೀಯಾನಬನ್ಧಃ -
ಬದ್ಧೋ ಯೇನ ಸುಷುಮ್ನಾಯಾಂ ಪ್ರಾಣಸ್ತೂಡ್ಡೀಯತೇ ಯತಃ ।
ತಸ್ಮಾದುಡ್ಡೀಯನಾಖ್ಯೋಽಯಂ ಯೋಗಿಭಿಃ ಸಮುದಾಹೃತಃ ॥ ೫೫ ॥
ಉಡ್ಡೀನಂ ಕುರುತೇ ಯಸ್ಮಾದವಿಶ್ರಾನ್ತಂ ಮಹಾಖಗಃ ।
ಉಡ್ಡೀಯಾನಂ ತದೇವ ಸ್ಯಾತ್ ತತ್ರ ಬನ್ಧೋಽಭಿಧೀಯತೇ ॥ ೫೬ ॥
ಉದರೇ ಪಶ್ಚಿಮಂ ತಾನಂ ನಾಭೇರೂರ್ಧವಂ ಚ ಕಾರಯೇತ್ ।
ಉಡ್ಡೀಯಾನೋ ಹ್ಯಸೌ ಬನ್ಧೋ ಮೃತ್ಯುಮಾತಙ್ಗಕೇಸರೀ ॥ ೫೭ ॥
ಉಡ್ಡೀಯಾನಂ ತು ಸಹಜಂ ಗುರುಣಾ ಕಥಿತಂ ಸದಾ ।
ಅಭ್ಯಸೇತ್ ಸತತಂ ಯಸ್ತು ವೃದ್ಧೋಽಪಿ ತರುಣಾಯತೇ ॥ ೫೮ ॥
ನಾಭೇರೂರ್ಧವಮಧಶ್ಚಾಪಿ ತಾನಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರಯತ್ನತಃ ।
ಷಣ್ಮಾಸಮಭ್ಯಸೇನ್ಮೃತ್ಯುಂ ಜಯತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೫೯ ॥
ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಬನ್ಧಾನಾಮುತ್ತಮೋ ಹ್ಯುಡ್ಡಿಯಾನಕಃ ।
ಉಡ್ಡಿಯಾನೇ ದೃಢೇ ಬನ್ಧೇ ಮುಕ್ತಿಃ ಸ್ವಾಭಾವಿಕೀ ಭವೇತ್ ॥ ೬೦ ॥
ಅಥ ಮೂಲಬನ್ಧಃ -
ಪಾರ್ಷ್ಣಿಭಾಗೇನ ಸಂಪೀಡ್ಯ ಯೋನಿಮಾಕುಞ್ಚಯೇದ್ಗುದಮ್ ।
ಅಪಾನಮೂರ್ಧ್ವಮಾಕೃಷ್ಯ ಮೂಲಬನ್ಧೋಽಭಿಧೀಯತೇ ॥ ೬೧ ॥
ಅಧೋಗತಿಮಪಾನಂ ವಾ ಊರ್ಧ್ವಗಂ ಕುರುತೇ ಬಲಾತ್ ।
ಆಕುಞ್ಚನೇನ ತಂ ಪ್ರಾಹುಃ ಮೂಲಬನ್ಧಂ ಹಿ ಯೋಗಿನಃ ॥ ೬೨ ॥
ಗುದಂ ಪಾರ್ಷ್ಣ್ಯಾ ತು ಸಂಪೀಡ್ಯ ವಾಯುಮಾಕುಞ್ಚಯೇದ್ ಬಲಾತ್ ।
ವಾರಂ ವಾರಂ ಯಥಾಚೋರ್ಧ್ವಂ ಸಮಾಯಾತಿ ಸಮೀರಣಃ ॥ ೬೩ ॥
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ನಾದಬಿನ್ದೂ ಮೂಲಬನ್ಧೇನ ಚೈಕತಾಮ್ ।
ಗತ್ವಾ ಯೋಗಸ್ಯ ಸಂಸಿದ್ಧಿಂ ಯಚ್ಛತೋ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೬೪ ॥
ಅಪಾನಪ್ರಾಣಯೋರೈಕ್ಯಂ ಕ್ಷಯೋ ಮೂತ್ರಪುರೀಷಯೋಃ ।
ಯುವಾ ಭವತಿ ವೃದ್ಧೋಽಪಿ ಸತತಂ ಮೂಲಬನ್ಧನಾತ್ ॥ ೬೫ ॥
ಅಪಾನ ಊರ್ಧ್ವಗೇ ಜಾತೇ ಪ್ರಾಯಾತೇ ಬಹ್ನಿಮಣ್ಡಲಮ್ ।
ತದಾನಲಶಿಖಾ ದೀರ್ಘಾ ಜಾಯತೇ ವಾಯುನಾಹತಾ ॥ ೬೬ ॥
ತತೋ ಯಾತೋ ವಹ್ನ್ಯಪಾನೌ ಪ್ರಾಣಮುಷ್ಣಸ್ವರೂಪಕಮ್ ।
ತೇನಾತ್ಯನ್ತಪ್ರದೀಪ್ತಸ್ತು ಜ್ವಲನೋ ದೇಹಜಸ್ತಥಾ ॥ ೬೭ ॥
ತೇನ ಕುಣ್ಡಲೇನೀ ಸುಪ್ತಾ ಸನ್ತಪ್ತಾ ಸಂಪ್ರಬುಧ್ಯತೇ ।
ದಣ್ಡಾಹತಾ ಭುಜಙ್ಗೀವ ನಿಶ್ವಸ್ಯ ಋಜುತಾಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೬೮ ॥
ಬಿಲಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟೇವ ತತೋ ಬ್ರಹ್ಮನಾಡ್ಯನ್ತರಂ ವ್ರಜೇತ್ ।
ತಸ್ಮಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಮೂಲಬನ್ಧಃ ಕರ್ತವ್ಯೋ ಯೋಗಿಭಿಃ ಸದಾ ॥ ೬೯ ॥
ಅಥ ಜಾಲನ್ಧರಬನ್ಧಃ -
ಕಣ್ಠಮಾಕುಞ್ಚ್ಯ ಹೃದಯೇ ಸ್ಥಾಪಯೇಚ್ಚಿಬುಕಂ ದೃಢಮ್ ।
ಬನ್ಧೋ ಜಾಲನ್ಧರಾಖ್ಯೋಽಯಂ ಜರಾಮೃತ್ಯುವಿನಾಶಕಃ ॥ ೭೦ ॥
ಬಧ್ನಾತಿ ಹಿ ಸಿರಾಜಾಲಮಧೋಗಾಮಿ ನಭೋಜಲಮ್ ।
ತತೋ ಜಾಲನ್ಧರೋ ಬನ್ಧಃ ಕಣ್ಠದುಖೌಘನಾಶನಃ ॥ ೭೧ ॥
ಜಾಲನ್ಧರೇ ಕೃತೇ ಬನ್ಧೇ ಕಣ್ಠಸಙ್ಕೋಚಲಕ್ಷಣೇ ।
ನ ಪೀಯೂಷಂ ಪತತ್ಯಗ್ನೌ ನ ಚ ವಾಯುಃ ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ ॥ ೭೨ ॥
ಕಣ್ಠಸಙ್ಕೋಚನೇನೈವ ದ್ವೇ ನಾಡ್ಯೌ ಸ್ತಮ್ಭಯೇದ್ ದೃಢಮ್ ।
ಮಧ್ಯಚಕ್ರಮಿದಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಷೋಡಶಾಧಾರಬನ್ಧನಮ್ ॥ ೭೩ ॥
ಮೂಲಸ್ಥಾನಂ ಸಮಾಕುಞ್ಚ್ಯ ಉಡ್ಡಿಯಾನಂ ತು ಕಾರಯೇತ್ ।
ಇಡಾಂ ಚ ಪಿಙ್ಗಲಾಂ ಬದ್ಧ್ವಾ ವಾಹಯೇತ್ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಪಥಿ ॥ ೭೪ ॥
ಅನೇನೈವ ವಿಧಾನೇನ ಪ್ರಯಾತಿ ಪವನೋ ಲಯಮ್ ।
ತತೋ ನ ಜಾಯತೇ ಮೃತ್ಯುಃ ಜರಾರೋಗಾದಿಕಂ ತಥಾ ॥ ೭೫ ॥
ಬನ್ಧತ್ರಯಮಿದಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಮಹಾಸಿದ್ಧೈಶ್ಚ ಸೇವಿತಮ್ ।
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಹಠತನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಸಾಧನಂ ಯೋಗಿನೋ ವಿದುಃ ॥ ೭೬ ॥
ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸ್ರವತೇ ಚನ್ದ್ರಾದಮೃತಂ ದಿವ್ಯರೂಪಿಣಃ ।
ತತ್ಸರ್ವೇಃ ಗ್ರಸತೇ ಸೂರ್ಯಃ ತೇನ ಪಿಣ್ಡೋ ಜರಾಯುತಃ ॥ ೭೭ ॥
ತತ್ರಾಸ್ತಿ ಕರಣಂ ದಿವ್ಯಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಮುಖವಞ್ಚಕಮ್ ।
ಗುರೂಪದೇಶತೋ ಜ್ಞೇಯಂ ನ ತು ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಕೋಟಿಭಿಃ ॥ ೭೮ ॥
ಊರ್ಧ್ವನಾಭೇರಧಃ ತಾಲ್ವೋಃ ಊರ್ಧ್ವಂ ಭಾನುರಧಃ ಶಶೀ ।
ಕರಣೀ ವಿಪರೀತಾಖ್ಯಾ ಗುರುವಾಕ್ಯೇನ ಲಭ್ಯತೇ ॥ ೭೯ ॥
ನಿತ್ಯಮಭ್ಯಾಸಯುಕ್ತಸ್ಯ ಜಠರಾಗ್ನಿವಿವರ್ಧಿನೀ ।
ಆಹಾರೋ ಬಹುಲಸ್ತಸ್ಯ ಸಮ್ಪಾದ್ಯಃ ಸಾಧಕಸ್ಯ ಚ ॥ ೮೦ ॥
ಅಲ್ಪಾಹಾರೋ ಯದಿ ಭವೇದಗ್ನಿರ್ದಹತಿ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ।
ಅಧಃ ಶಿರಾಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಪಾದಃ ಕ್ಷಣಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಥಮೇ ದಿನೇ ॥ ೮೧ ॥
ಕ್ಷಣಾಚ್ಚ ಕಿಞ್ಚಿದಧಿಕಮಭ್ಯಸೇಚ್ಚ ದಿನೇ ದಿನೇ ।
ಬಲಿತಂ ಪಲಿತಂ ಚೈವ ಷಣ್ಮಾಸೋರ್ಧ್ವಂ ನ ದೃಶ್ಯತೇ ।
ಯಾಮಮಾತ್ರಂ ತು ಯೋ ನಿತ್ಯಮಭ್ಯಸೇತ್ ಸ ತು ಕಾಲಜಿತ್ ॥ ೮೨ ॥
ಅಥ ವಜ್ರೋಲೀ -
ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ವರ್ತಮಾನೋಽಪಿ ಯೋಗೋಕ್ತೈರ್ನಿಯಮೈರ್ವಿನಾ ।
ವಜ್ರೋಲೀಂ ಯೋ ವಿಜಾನಾತಿ ಸ ಯೋಗೀ ಸಿದ್ಧಿಭಾಜನಮ್ ॥ ೮೩ ॥
ತತ್ರ ವಸ್ತುದ್ವಯಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ದುರ್ಲಭಂ ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯಚಿತ್ ।
ಕ್ಷೀರಂ ಚೈಕಂ ದ್ವಿತೀಯಂ ತು ನಾರೀ ಚ ವಶವರ್ತಿನೀ ॥ ೮೪ ॥
ಮೇಹನೇನ ಶನೈಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಊರ್ಧ್ವಾಕುಞ್ಚನಮಭ್ಯಸೇತ್ ।
ಪುರುಷೋಪ್ಯಥವಾ ನಾರೀ ವಜ್ರೋಲೀಸಿದ್ಧಿಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೮೫ ॥
ಯತ್ನತಃ ಶಸ್ತನಾಲೇನ ಫೂತ್ಕಾರಂ ವಜ್ರಕನ್ದರೇ ।
ಶನೈಃ ಶನೈಃ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ವಾಯುಸಞ್ಚಾರಕಾರಣಾತ್ ॥ ೮೬ ॥
ನಾರೀಭಾಗೇ ಪತದ್ಬಿನ್ದುಮ್ ಅಭ್ಯಾಸೇನೋರ್ಧ್ವಮಾಹರೇತ್ ।
ಚಲಿತಂ ಚ ನಿಜಂ ಬಿನ್ದುಮ್ ಊರ್ಧ್ವಮಾಕೃಷ್ಯ ರಕ್ಷಯೇತ್ ॥ ೮೭ ॥
ಏವಂ ಸಂರಕ್ಷಯೇದ್ ಬಿನ್ದುಂ ಮೃತ್ಯುಂ ಜಯತಿ ಯೋಗವಿತ್ ।
ಮರಣಂ ಬಿನ್ದುಪಾತೇನ ಜೀವನಂ ಬಿನ್ದುಧಾರಣಾತ್ ॥ ೮೮ ॥
ಸುಗನ್ಧೋ ಯೋಗಿನೋ ದೇಹೇ ಜಾಯತೇ ಬಿನ್ದುಧಾರಣಾತ್ ।
ಯಾವದ್ ಬಿನ್ದುಃ ಸ್ಥಿರೋ ದೇಹೇ ತಾವತ್ ಕಾಲಭಯಂ ಕುತಃ ॥ ೮೯ ॥
ಚಿತ್ತಾಯತ್ತಂ ನೃಣಾಂ ಶುಕ್ರಂ ಶುಕ್ರಾಯತ್ತಂ ಚ ಜೀವಿತಮ್ ।
ತಸ್ಮಾಚ್ಛುಕ್ರಂ ಮನಶ್ಚೈವ ರಕ್ಷಣೀಯಂ ಪ್ರಯತ್ನತಃ ॥ ೯೦ ॥
ಋತುಮತ್ಯಾ ರಜೋಽಪ್ಯೇವಂ ನಿಜಂ ಬಿನ್ದುಂ ಚ ರಕ್ಷಯೇತ್ ।
ಮೇಢ್ರೇಣಾಕರ್ಷಯೇದೂರ್ಧ್ವಂ ಸಮ್ಯಗಭ್ಯಾಸಯೋಗವಿತ್ ॥ ೯೧ ॥
ಅಥ ಸಹಜೋಲಿಃ -
ಸಹಜೋಲಿಶ್ಚಾಮರೋಲಿರ್ವಜ್ರೋಲ್ಯಾ ಭೇದ ಏಕತಃ ।
ಜಲೇ ಸುಭಸ್ಮ ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ದಗ್ಧಗೋಮಯಸಂಭವಮ್ ॥ ೯೨ ॥
ವಜ್ರೋಲಿಮೈಥುನಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸೋಃ ಸ್ವಙ್ಗಲೇಪನಮ್ ।
ಆಸೀನಯೋಃ ಸುಖೇನೈವ ಮುಕ್ತವ್ಯಾಪಾರಯೋಃ ಕ್ಷಣಾತ್ ॥ ೯೩ ॥
ಸಹಜೋಲಿರಿಯಂ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಶ್ರದ್ಧೇಯಾ ಯೋಗಿಭಿಃ ಸದಾ ।
ಅಯಂ ಶುಭಕರೋ ಯೋಗೋ ಭೋಗಯುಕ್ತೋಽಪಿ ಮುಕ್ತಿದಃ ॥ ೯೪ ॥
ಅಯಂ ಯೋಗಃ ಪುಣ್ಯವತಾಂ ಧೀರಾಣಾಂ ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿನಾಮ್ ।
ನಿರ್ಮತ್ಸರಾಣಾಂ ವೈ ಸಿಧ್ಯೇನ್ನ ತು ಮತ್ಸರಶೀಲಿನಾಮ್ ॥ ೯೫ ॥
ಅಥಾಮರೋಲೀ -
ಪಿತ್ತೋಲ್ಬಣತ್ವಾತ್ ಪ್ರಥಮಾಮ್ಬುಧಾರಾಂ
ವಿಹಾಯ ನಿಸ್ಸಾರತಯಾನ್ತ್ಯಧಾರಾಮ್ ।
ನಿಷೇವ್ಯತೇ ಶೀತಲಮಧ್ಯಧಾರಾ
ಕಾಪಾಲಿಕೇ ಖಣ್ಡಮತೇಽಮರೋಲೀ ॥ ೯೬ ॥
ಅಮರೀಂ ಯಃ ಪಿಬೇನ್ನಿತ್ಯಂ ನಸ್ಯಂ ಕುರ್ವನ್ ದಿನೇ ದಿನೇ ।
ವಜ್ರೋಲೀಮಭ್ಯಸೇತ್ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಾಮರೋಲೀತಿ ಕಥ್ಯತೇ ॥ ೯೭ ॥
ಅಭ್ಯಾಸಾನ್ನಿಸೃತಾಂ ಚಾನ್ದ್ರೀಂ ವಿಭೂತ್ಯಾ ಸಹ ಮಿಶ್ರಯೇತ್ ।
ಧಾರಯೇದುತ್ತಮಾಙ್ಗೇಷು ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೯೮ ॥
ಪುಂಸೋ ಬಿನ್ದುಂ ಸಮಾಕುಞ್ಚ್ಯ ಸಮ್ಯಗಭ್ಯಾಸಪಾಟವಾತ್ ।
ಯದಿ ನಾರೀ ರಜೋ ರಕ್ಷೇತ್ ವಜ್ರೋಲ್ಯಾ ಸಾಪಿ ಯೋಗಿನಾ ॥ ೯೯ ॥
ತಸ್ಯಾಃ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ರಜೋ ನಾಶಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ।
ತಸ್ಯಾಃ ಶರೀರೇ ನಾದಶ್ಚ ಬಿನ್ದುತಾಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ೧೦೦ ॥
ಸ ಬಿನ್ದುಃ ತದ್ರಜಶ್ಚೈವ ಏಕೀಭೂಯಸ್ವದೇಹಗೌ ।
ವಜ್ರೋಲ್ಯಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಂ ಪ್ರಯಚ್ಛತಃ ॥ ೧೦೧ ॥
ರಕ್ಷೇದಾಕುಞ್ಚನಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಯಾ ರಜಃ ಸಾ ಹಿ ಯೋಗಿನೀ ।
ಅತೀತಾನಾಗತಂ ವೇತ್ತಿ ಖೇಚರೀ ಚ ಭವೇತ್ ಧ್ರುವಮ್ ॥ ೧೦೨ ॥
ದೇಹಸಿದ್ಧಿಂ ಚ ಲಭತೇ ವಜ್ರೋಲ್ಯಭ್ಯಾಸಯೋಗತಃ ।
ಅಯಂ ಪುಣ್ಯಕರೋ ಯೋಗೋ ಭೋಗೇ ಭುಕ್ತೇಽಪಿ ಮುಕ್ತಿದಃ ॥ ೧೦೩ ॥
ಅಥ ಶಕ್ತಿಚಾಲನಮ್ -
ಕುಟಿಲಾಙ್ಗೀ ಕುಣ್ಡಲಿನೀ ಭುಜಙ್ಗೀ ಶಕ್ತಿರೀಶ್ವರೀ ।
ಕುಣ್ಡಲ್ಯರುನ್ಧತೀ ಚೈತೇ ಶಬ್ದಾಃ ಪರ್ಯಾಯವಾಚಕಾಃ ॥ ೧೦೪ ॥
ಉದ್ಘಾಟಯೇತ್ ಕಪಾಟಂ ತು ಯಥಾ ಕುಞ್ಚಿಕಯಾ ಹಠಾತ್ ।
ಕುಣ್ಡಲಿನ್ಯಾ ತಥಾ ಯೋಗೀ ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರಂ ವಿಭೇದಯೇತ್ ॥ ೧೦೫ ॥
ಯೇನ ಮಾರ್ಗೇಣ ಗನ್ತವ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನಂ ನಿರಾಮಯಮ್ ।
ಮುಖೇನಾಚ್ಛಾದ್ಯ ತದ್ದ್ವಾರಂ ಪ್ರಸುಪ್ತಾ ಪರಮೇಶ್ವರೀ ॥ ೧೦೬ ॥
ಕನ್ದೋರ್ಧ್ವೇ ಕುಣ್ಡಲಿನೀಶಕ್ತಿಃ ಸುಪ್ತಾ ಮೋಕ್ಷಾಯ ಯೋಗಿನಾಮ್ ।
ಬನ್ಧನಾಯ ಚ ಮೂಢಾನಾಂ ಯಸ್ತಾಂ ವೇತ್ತಿ ಸ ಯೋಗವಿತ್ ॥ ೧೦೭ ॥
ಕುಣ್ಡಲೀ ಕುಟಿಲಾಕಾರಾ ಸರ್ಪವತ್ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾ ।
ಸಾ ಶಕ್ತಿಶ್ಚಾಲಿತಾ ಯೇನ ಸ ಮುಕ್ತೋ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧೦೮ ॥
ಗಙ್ಗಾಯಮುನಯೋಃ ಮಧ್ಯೇ ಬಾಲರಣ್ಡಾಂ ತಪಸ್ವಿನೀಮ್ ।
ಬಲಾತ್ಕಾರೇಣ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಮ್ ॥ ೧೦೯ ॥
ಇಡಾ ಭಗವತೀ ಗಙ್ಗಾ ಪಿಙ್ಗಲಾ ಯಮುನಾ ನದೀ ।
ಇಡಾಪಿಙ್ಗಾಲಯೋಃ ಮಧ್ಯೇ ಬಾಲರಣ್ಡಾ ಚ ಕುಣ್ಡಲೀ ॥ ೧೧೦ ॥
ಪುಚ್ಛೇ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಭುಜಗೀಂ ಸುಪ್ತಾಮುದ್ಬೋಧಯೇಚ್ಚ ತಾಮ್ ।
ನಿದ್ರಾಂ ವಿಹಾಯ ಸಾ ಶಕ್ತಿಃ ಊರ್ಧ್ವಮುತ್ತಿಷ್ಠತೇ ಹಠಾತ್ ॥ ೧೧೧ ॥
ಅವಸ್ಥಿತಾ ಚೈವ ಫಣಾವತೀ ಸಾ
ಪ್ರಾತಶ್ಚ ಸಾಯಂ ಪ್ರಹರಾರ್ಧಮಾತ್ರಮ್ ।
ಪ್ರಪೂರ್ಯ ಸೂರ್ಯಾತ್ ಪರಿಧಾನಯುಕ್ತ್ಯಾ
ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ನಿತ್ಯಂ ಪರಿಚಾಲನೀಯಾ ॥ ೧೧೨ ॥
ಊರ್ಧ್ವಂ ವಿತಸ್ತಿಮಾತ್ರಂ ತು ವಿಸ್ತಾರಂ ಚತುರಙ್ಗುಲಮ್ ।
ಮೃದುಲಂ ಧವಲಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವೇಷ್ಟಿತಾಮ್ಬರಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೧೧೩ ॥
ಸತಿ ವಜ್ರಾಸನೇ ಪಾದೌ ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಧಾರಯೇದ್ ದೃಢಮ್ ।
ಗುಲ್ಫದೇಶಸಮೀಪೇ ಚ ಕನ್ದಂ ತತ್ರ ಪ್ರಪೀಡಯೇತ್ ॥ ೧೧೪ ॥
ವಜ್ರಾಸನೇ ಸ್ಥಿತೋ ಯೋಗೀ ಚಾಲಯಿತ್ವಾ ಚ ಕುಣ್ಡಲೀಮ್ ।
ಕುರ್ಯಾದನನ್ತರಂ ಭಸ್ತ್ರಾಂ ಕುಣ್ಡಲೀಮಾಶು ಬೋಧಯೇತ್ ॥ ೧೧೫ ॥
ಭಾನೋರಾಕುಞ್ಚನಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಕುಣ್ಡಲೀಂ ಚಾಲಯೇತ್ ತತಃ ।
ಮೃತ್ಯುವಕ್ತ್ರಗತಸ್ಯಾಪಿ ತಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುಭಯಂ ಕುತಃ ॥ ೧೧೬ ॥
ಮುಹೂರ್ತದ್ವಯಪರ್ಯನ್ತಂ ನಿರ್ಭಯಂ ಚಾಲನಾದಸೌ ।
ಊರ್ಧ್ವಮಾಕೃಷ್ಯತೇ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸುಷುಮ್ನಾಯಾಂ ಸಮುದ್ಗತಾ ॥ ೧೧೭ ॥
ತೇನ ಕುಣ್ಡಲಿನೀ ತಸ್ಯಾಃ ಸುಷುಮ್ನಾಯಾ ಮುಖಂ ಧ್ರುವಮ್ ।
ಜಹಾತಿ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾಣೋಽಯಂ ಸುಷುಮ್ನಾಂ ವ್ರಜತಿ ಸ್ವತಃ ॥ ೧೧೮ ॥
ತಸ್ಮಾತ್ ಸಞ್ಚಾಲಯೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಸುಖಸುಪ್ತಾಮರುನ್ಧತೀಮ್ ।
ತಸ್ಯಾಃ ಸಞ್ಚಾಲನೇನೈವ ಯೋಗೀ ರೋಗೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೧೧೯ ॥
ಯೇನ ಸಞ್ಚಾಲಿತಶಕ್ತಿಃ ಸ ಯೋಗೀ ಸಿದ್ಧಿಭಾಜನಮ್ ।
ಕಿಮತ್ರ ಬಹುನೋಕ್ತೇನ ಕಾಲಂ ಜಯತಿ ಲೀಲಯಾ ॥ ೧೨೦ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯರತಸ್ಯೈವ ನಿತ್ಯಂ ಹಿತಮಿತಾಶಿನಃ ।
ಮಣ್ಡಲಾದ್ ದೃಶ್ಯತೇ ಸಿದ್ಧಿಃ ಕುಣ್ಡಲ್ಯಭ್ಯಾಸಯೋಗಿನಃ ॥ ೧೨೧ ॥
ಕುಣ್ಡಲೀಂ ಚಾಲಯಿತ್ವಾ ತು ಭಸ್ತ್ರಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ವಿಶೇಷತಃ ।
ಏವಮಭ್ಯಸತೋ ನಿತ್ಯಂ ಯಮಿನೋ ಯಮಭೀಃ ಕುತಃ ॥ ೧೨೨ ॥
ದ್ವಾಸಪ್ತತಿಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ನಾಡೀನಾಂ ಮಲಶೋಧನೇ ।
ಕುತಃ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನೋಪಾಯಃ ಕುಣ್ಡಲ್ಯಭ್ಯಸನಾದೃತೇ ॥ ೧೨೩ ॥
ಇಯಂ ತು ಮಧ್ಯಮಾ ನಾಡೀ ದೃಢಾಭ್ಯಾಸೇನ ಯೋಗಿನಾಮ್ ।
ಆಸನಪ್ರಾಣಸಂಯಾಮಾದ್ ಮುದ್ರಾಭಿಃ ಸರಲಾ ಭವೇತ್ ॥ ೧೨೪ ॥
ಅಭ್ಯಾಸೇ ತು ವಿನಿದ್ರಾಣಾಂ ಮನೋ ಧೃತ್ವಾ ಸಮಾಧಿನಾ ।
ರುದ್ರಾಣೀ ವಾ ಪರಾ ಮುದ್ರಾ ಭದ್ರಾಂ ಸಿದ್ಧಿಂ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ॥ ೧೨೫ ॥
ರಾಜಯೋಗಂ ವಿನಾ ಪೃಥ್ವೀಂ ರಾಜಯೋಗಂ ವಿನಾ ನಿಶಾ ।
ರಾಜಯೋಗಂ ವಿನಾ ಮುದ್ರಾ ವಿಚಿತ್ರಾಪಿ ನ ಶೋಭತೇ ॥ ೧೨೬ ॥
ಮಾರುತಸ್ಯ ವಿಧಿಂ ಸರ್ವಂ ಮನೋಯುಕ್ತಂ ಸಮಭ್ಯಸೇತ್ ।
ಇತರತ್ರ ನ ಕರ್ತವ್ಯಾ ಮನೋವೃತ್ತಿಃ ಮನೀಷಿಣಾ ॥ ೧೨೭ ॥
ಇತಿ ಮುದ್ರಾ ದಶ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಆದಿನಾಥೇನ ಶಮ್ಭುನಾ ।
ಏಕೈಕಾ ತಾಸು ಯಮಿನಾಂ ಮಹಾಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾಯಿನೀ ॥ ೧೨೮ ॥
ಉಪದೇಶಂ ಹಿ ಮುದ್ರಾಣಾಂ ಯೋ ದತ್ತೇ ಸಾಮ್ಪ್ರದಾಯಿಕಮ್ ।
ಸ ಏವ ಶ್ರೀಗುರುಃ ಸ್ವಾಮೀ ಸಾಕ್ಷಾದೀಶ್ವರ ಏವ ಸಃ ॥ ೧೨೯ ॥
ತಸ್ಯ ವಾಕ್ಯಪರೋ ಭೂತ್ವಾ ಮುದ್ರಾಭ್ಯಾಸೇ ಸಮಾಹಿತಃ ।
ಅಣಿಮಾದಿಗುಣೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಲಭತೇ ಕಾಲವಞ್ಚನಮ್ ॥ ೧೩೦ ॥
ಇತಿ ಹ್ಠಯೋಗಪ್ರದೀಪಿಕಾವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಭಿಧಾಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನನ್ದಕೃತಾಯಾಂ ತೃತೀಯೋಪದೇಶಃ ।
ಇತಿ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮಯೋಗೀನ್ದ್ರವಿರಚಿತಾಯಾಂ ಹಠಯೋಗಪ್ರದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಮುದ್ರಾವಿಧಾನಂ ನಾಮ ತೃತೀಯೋಪದೇಶಃ
ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಗುರುವೇ ನಾದಬಿನ್ದುಕಲಾತ್ಮನೇ ।
ನಿರಞ್ಜನಪದಂ ಯಾತಿ ನಿತ್ಯಂ ತತ್ರ ಪರಾಯಣಃ ॥ ೧ ॥
ಅಥೇದಾನೀಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಮಾಧಿಕ್ರಮಮುತ್ತಮ್ ।
ಮೃತ್ಯುಘ್ನಂ ಚ ಸುಖೋಪಾಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನನ್ದಕರಂ ಪರಮ್ ॥ ೨ ॥
ರಾಜಯೋಗಃ ಸಮಾಧಿಶ್ಚ ಉನ್ಮನೀ ಚ ಮನೋನ್ಮನೀ ।
ಅಮರತ್ವಂ ಲಯಸ್ತತ್ವಂ ಶೂನ್ಯಾಶೂನ್ಯಂ ಪರಂ ಪದಮ್ ॥ ೩ ॥
ಅಮನಸ್ಕಂ ತಥಾದ್ವೈತಂ ನಿರಾಲಮ್ಬಂ ನಿರಞ್ಜನಮ್ ।
ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಶ್ಚ ಸಹಜಾ ತುರ್ಯಾ ಚೇತ್ಯೇಕವಾಚಕಾ ॥ ೪ ॥
ಸಲಿಲೇ ಸೈನ್ಧವಂ ಯದ್ವತ್ ಸಾಮ್ಯಂ ಭಜತಿ ಯೋಗತಃ ।
ತಥಾತ್ಮಮನಸೋರೈಕ್ಯಂ ಸಮಾಧಿರಭಿಧೀಯತೇ ॥ ೫ ॥
ಯದಾ ಸಂಕ್ಷೀಯತೇ ಪ್ರಾಣೋ ಮಾನಸಂ ಚ ಪ್ರಲೇಯತೇ ।
ತದಾ ಸಮರಸತ್ವಂ ಚ ಸಮಾಧಿರಭಿಧೀಯತೇ ॥ ೬ ॥
ತತ್ಸಮಂ ಚ ದ್ವಯೋರೈಕ್ಯಂ ಜೀವಾತ್ಮಪರಮಾತ್ಮನೋಃ ।
ಪ್ರನಷ್ಟಸರ್ವಸಂಕಲ್ಪಃ ಸಮಾಧಿಃ ಸೋಽಭಿಧೀಯತೇ ॥ ೭ ॥
ರಾಜಯೋಗಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಕೋ ವಾ ಜಾನಾತಿ ತತ್ತ್ವತಃ ।
ಜ್ಞಾನಂ ಮುಕ್ತಿಃ ಸ್ಥಿತಿಃ ಸಿದ್ಧಿಃ ಗುರುವಾಕ್ಯೇನ ಲಭ್ಯತೇ ॥ ೮ ॥
ದುರ್ಲಭೋ ವಿಷಯತ್ಯಾಗೋ ದುರ್ಲಭಂ ತತ್ತ್ವದರ್ಶನಮ್ ।
ದುರ್ಲಭಾ ಸಹಜಾವಸ್ಥಾ ಸದ್ಗುರೋಃ ಕರುಣಾಂ ವಿನಾ ॥ ೯ ॥
ವಿವಿಧೈರಾಸನೈಃ ಕುಮ್ಭೈಃ ವಿಚಿತ್ರೈಃ ಕರಣೈರಪಿ ।
ಪ್ರಬುದ್ಧಾಯಾಂ ಮಹಾಶಕ್ತೌ ಪ್ರಾಣಃ ಶೂನ್ಯೇ ಪ್ರಲೀಯತೇ ॥ ೧೦ ॥
ಉತ್ಪನ್ನಶಕ್ತಿಬೋಧಸ್ಯ ತ್ಯಕ್ತನಿಶ್ಶೇಷಕರ್ಮಣಃ ।
ಯೋಗಿನಃ ಸಹಜಾವಸ್ಥಾ ಸ್ವಯಮೇವ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೧೧ ॥
ಸುಷುಮ್ನಾವಾಹಿನೀ ಪ್ರಾಣೇ ಶೂನ್ಯೇ ವಿಶತಿ ಮಾನಸೇ ।
ತದಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ನಿರ್ಮೂಲಯತಿ ಯೋಗವಿತ್ ॥ ೧೨ ॥
ಅಮರಾಯ ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ ಸೋಽಪಿ ಕಾಲಸ್ತ್ವಯಾ ಜಿತಃ ।
ಪತಿತಂ ವದನೇ ಯಸ್ಯ ಜಗದೇತಚ್ಚರಾರಮ್ ॥ ೧೩ ॥
ಚಿತ್ತೇ ಸಮತ್ವಮಾಪನ್ನೇ ವಾಯೌ ವ್ರಜತಿ ಮಧ್ಯಮೇ ।
ತದಾಮರೋಲೀ ವಜ್ರೋಲೀ ಸಹಜೋಲೀ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೧೪ ॥
ಜ್ಞಾನಂ ಕುತೋ ಮನಸಿ ಸಂಭವತೀಹ ತಾವತ್
ಪ್ರಾಣೋಽಪಿ ಜೀವತಿ ಮನೋ ಮ್ರಿಯತೇ ನ ಯಾವತ್ ।
ಪ್ರಾಣೋ ಮನೋ ದ್ವಯಮಿದಂ ವಿಲಯಂ ನಯೇದ್ ಯೋ
ಮೋಕ್ಷಂ ಸ ಗಚ್ಛತಿ ನರೋ ನ ಕಥಞ್ಚಿದನ್ಯಃ ॥ ೧೫ ॥
ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸುಷುಮ್ನಾಸದ್ಭೇದಂ ಕೃತ್ವಾ ವಾಯುಂ ಚ ಮಧ್ಯಗಮ್ ।
ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಸದೈವ ಸುಸ್ಥಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮರನ್ಧ್ರೇ ನಿರೋಧಯೇತ್ ॥ ೧೬ ॥
ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೌ ಧತ್ತಃ ಕಾಲಂ ರಾತ್ರಿಂದಿವಾತ್ಮಕಮ್ ।
ಭೋಕ್ತ್ರೀ ಸುಷುಮ್ನಾ ಕಾಲಸ್ಯ ಗುಹ್ಯಮೇತದುದಾಹೃತಮ್ ॥ ೧೭ ॥
ದ್ವಾಸಪ್ತತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಾಡೀದ್ವಾರಾಣಿ ಪಞ್ಜರೇ ।
ಸುಷುಮ್ನಾ ಶಾಮ್ಭವೀ ಶಕ್ತಿಃ ಶೇಷಾಸ್ತ್ವೇವ ನಿರರ್ಥಕಾಃ ॥ ೧೮ ॥
ವಾಯುಃ ಪರಿಚಿತೋ ಯಸ್ಮಾದಗ್ನಿನಾ ಸಹ ಕುಣ್ಡಲೀಮ್ ।
ಬೋಧಯಿತ್ವಾ ಸುಷುಮ್ನಾಯಾಂ ಪ್ರವಿಶೇದನಿರೋಧತಃ ॥ ೧೯ ॥
ವಾಯುಃ ಇತಿ । ಯಸ್ಮಾತ್ ಪರಿಚಿತಃ ಅಭ್ಯಸ್ತಃ ವಾಯುಃ ತಸ್ಮಾದಗ್ನಿನಾ ಜಠರಾಗ್ನಿನಾ ಸಹ ಕುಣ್ಡಲೀಂ ಶಕ್ತಿಂ ಬೋಧಯಿತ್ವಾ ಅನಿರೋಧತೋಽಪ್ರತಿಬನ್ಧಾತ್ ಸುಷುಮ್ನಾಯಾಂ ಸರಸ್ವತ್ಯಾಂ ಪ್ರವಿಶೇತ್, ವಾಯೋಃ ಸುಷುಮ್ನಾಪ್ರವೇಶಾರ್ಥಮಭ್ಯಾಸಃ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಇತ್ಯರ್ಥಃ ।
ಸುಷುಮ್ನಾವಾಹಿನಿ ಪ್ರಾಣೇ ಸಿಧ್ಯತ್ಯೇವ ಮನೋನ್ಮನೀ ।
ಅನ್ಯಥಾತ್ವಿತರಾಭ್ಯಾಸಾಃ ಪ್ರಯಾಸಾಯೈವ ಯೋಗಿನಾಮ್ ॥ ೨೦ ॥
ಪವನೋ ಬಧ್ಯತೇ ಯೇನ ಮನಸ್ತೇನೈವ ಬಧ್ಯತೇ ।
ಮನಶ್ಚ ಬಧ್ಯತೇ ಯೇನ ಪವನಸ್ತೇನ ಬಧ್ಯತೇ ॥ ೨೧ ॥
ಹೇತುದ್ವಯಂ ಚ ಚಿತ್ತಸ್ಯ ವಾಸನಾ ಚ ಸಮೀರಣಃ ।
ತಯೋಃ ವಿನಷ್ಟ ಏಕಸ್ಮಿನ್ ತೌ ದ್ವಾವಪಿ ವಿನಶ್ಯತಃ ॥ ೨೨ ॥
ಮತೋ ಯತ್ರ ವಿಲೀಯೇತ ಪವನಸ್ತತ್ರ ಲೀಯತೇ ।
ಪವನೋ ಲೀಯತೇ ಯತ್ರ ಮನಸ್ತತ್ರ ವಿಲೀಯತೇ ॥ ೨೩ ॥
ದುಗ್ಧಾಮ್ಬುವತ್ ಸಂಮಿಲಿತಾವುಭೌ
ತುಲ್ಯಕ್ರಿಯೌ ಮಾನಸಮಾರುತೌ ಹಿ ।
ಯತೋ ಮರುತ್ ತತ್ರ ಮನಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ
ಯತೋ ಮನಸ್ತತ್ರ ಮರುತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ॥ ೨೪ ॥
ತತ್ರೈಕನಾಶಾದಪರಸ್ಯ ನಾಶ ಏಕಪ್ರವೃತ್ತೇರಪರಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ।
ಅಧ್ವಸ್ತಯೋಶ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯವರ್ಗವೃತ್ತಿಃ ಪ್ರಧ್ವಸ್ತಯೋಃ ಮೋಕ್ಷಪದಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಃ ॥ ೨೫ ॥
ರಸಸ್ಯ ಮನಸಶ್ಚೈವ ಚಞ್ಚಲತ್ವಂ ಸ್ವಭಾವತಃ ।
ರಸೋ ಬದ್ಧೋ ಮನೋ ಬದ್ಧಂ ಕಿಂ ನ ಸಿಧ್ಯತಿ ಭೂತಲೇ ॥ ೨೬ ॥
ಮೂರ್ಚ್ಛತೋ ಹರತೇ ವ್ಯಾಧೀನ್ ಮೃತೋ ಜೀವಯತಿ ಸ್ವಯಮ್ ।
ಬದ್ಧಃ ಖೇಚರತಾಂ ಧತ್ತೇ ರಸೋ ವಾಯುಶ್ಚ ಪಾರ್ವತೀ ॥ ೨೭ ॥
ಮನಸ್ಸ್ಥೈರ್ಯೇ ಸ್ಥಿರೋ ವಾಯುಃ ತತೋ ಬಿನ್ದುಃ ಸ್ಥಿರೋ ಭವೇತ್ ।
ಬಿನ್ದುಸ್ಥೈರ್ಯಾತ್ ಸದಾ ಸತ್ತ್ವಂ ಪಿಣ್ಡಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೨೮ ॥
ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಮನೋ ನಾಥೋ ಮನೋನಾಥಸ್ತು ಮಾರುತಃ ।
ಮಾರುತಸ್ಯ ಲಯೋ ನಾಥಃ ಸ ಲಯೋ ನಾದಮಾಶ್ರಿತಃ ॥ ೨೯ ॥
ಸೋಽಯಮೇವಾಸ್ತು ಮೋಕ್ಷಾಖ್ಯೋ ಮಾಸ್ತು ವಾಪಿ ಮತಾನ್ತರೇ ।
ಮನಃ ಪ್ರಾಣಲಯೇ ಕಶ್ಚಿದಾನನ್ದಃ ಸಂಪ್ರವರ್ತತೇ ॥ ೩೦ ॥
ಪ್ರಣಷ್ಟಶ್ವಾಸನಿಶ್ವಾಸಃ ಪ್ರಧ್ವಸ್ತವಿಷಯಗ್ರಹಃ ।
ನಿಷ್ಚೇಷ್ಟೋ ನಿರ್ವಿಕಾರಶ್ಚ ಲಯೋ ಜಯತಿ ಯೋಗಿನಾಮ್ ॥ ೩೧ ॥
ಉಚ್ಛಿನ್ನಸರ್ವಸಙ್ಕಲ್ಪೋ ನಿಃಶೇಷಾಶೇಷಚೇಷ್ಟಿತಃ ।
ಸ್ವಾವಗಮ್ಯೋ ಲಯಃ ಕೋಽಪಿ ಜಾಯತೇ ವಾಗಗೋಚರಃ ॥ ೩೨ ॥
ಯತ್ರ ದೃಷ್ಟಿರ್ಲಯಸ್ತತ್ರ ಭೂತೇನ್ದ್ರಿಯಸನಾತನೀ ।
ಸಾ ಶಕ್ತಿಃ ಜೀವಭೂತಾನಾಂ ದ್ವೇ ಅಲಕ್ಷ್ಯೇ ಲಯಂ ಗತೇ ॥ ೩೩ ॥
ಲಯೋ ಲಯ ಇತಿ ಪ್ರಾಹುಃ ಕೀದೃಶಂ ಲಯಲಕ್ಷಣಮ್ ।
ಅಪುನರ್ವಾಸನೋತ್ಥಾನಾತ್ ಲಯೋ ವಿಷಯವಿಸ್ಮೃತಿಃ ॥ ೩೪ ॥
ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಪುರಾಣಾನಿ ಸಾಮಾನ್ಯಗಣಿಕಾ ಇವ ।
ಏಕೈವ ಶಾಮ್ಭವೀ ಮುದ್ರಾ ಗುಪ್ತಾ ಕುಲವಧೂರಿವ ॥ ೩೫ ॥
ಅನ್ತರ್ಲಕ್ಷ್ಯಂ ಬಹಿರ್ದೃಷ್ಟಿಃ ನಿಮೇಷೋನ್ಮೇಷವರ್ಜಿತಾ ।
ಏಷಾ ಸಾ ಶಾಮ್ಭವೀ ಮುದ್ರಾ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ಗೋಪಿತಾ ॥ ೩೬ ॥
ಅನ್ತರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಿಲೀನಚಿತ್ತಪವನೋ ಯೋಗೀ ಯದಾ ವರ್ತತೇ ।
ದೃಷ್ಟ್ಯಾ ನಿಶ್ಚಲತಾರಯಾ ಬಹಿರಧಃ ಪಶ್ಯನ್ನಪಶ್ಯನ್ನಪಿ
ಮುದ್ರೇಯಂ ಖಲು ಶಾಮ್ಭವೀ ಭವತಿ ಸಾ ಲಬ್ಧಾ ಪ್ರಸಾದಾದ್ಗುರೋಃ
ಶೂನ್ಯಾಶೂನ್ಯವಿಲಕ್ಷಣಂ ಸ್ಫುರತಿ ತತ್ ತತ್ತ್ವಂ ಪದಂ ಶಾಮ್ಭವಮ್ ॥ ೩೭ ॥
ಶ್ರೀಶಾಮ್ಭವ್ಯಾಶ್ಚ ಖೇಚರ್ಯಾ ಅವಸ್ಥಾಧಾಮಭೇದತಃ ।
ಭವೇಚ್ಚಿತ್ತಲಯಾನನ್ದಃ ಶೂನ್ಯೇ ಚಿತ್ಸುಖರೂಪಿಣಿ ॥ ೩೮ ॥
ತಾರೇ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಕಿಞ್ಚಿದುನ್ನಮಯೇದ್ ಭ್ರುವೌ ।
ಪೂರ್ವಯೋಗಂ ಮನೋ ಯುಞ್ಜನ್ ಉನ್ಮನೀಕಾರಕಃ ಕ್ಷಣಾತ್ ॥ ೩೯ ॥
ಕೇಚಿದಾಗಮಜಾಲೇನ ಕೇಚಿನ್ನಿಗಮಸಙ್ಕುಲೈಃ ।
ಕೇಚಿತ್ ತರ್ಕೇಣ ಮುಹ್ಯನ್ತಿ ನೈವ ಜಾನನ್ತಿ ತಾರಕಮ್ ॥ ೪೦ ॥
ಅರ್ಧೋನ್ಮೀಲಿತಲೋಚನಃ ಸ್ಥಿರಮನಾ ನಾಸಾಗ್ರದತ್ತೇಕ್ಷಣಃ
ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಾವಪಿ ಲೀನತಾಮುಪನಯನ್ ನಿಸ್ಪನ್ದಭಾವೇನ ಯಃ ।
ಜ್ಯೋತೀರೂಪಮಶೇಷಬೀಜಮಖಿಲಂ ದೇದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಪರಂ
ತತ್ತ್ವಂ ತತ್ಪದಮೇತಿ ವಸ್ತು ಪರಮಂ ವಾಚ್ಯಂ ಕಿಮತ್ರಾಧಿಕಮ್ ॥ ೪೧ ॥
ದಿವಾ ನ ಪೂಜಯೇಲ್ಲಿಙ್ಗಂ ರಾತ್ರೌ ಚೈವ ನ ಪೂಜಯೇತ್ ।
ಸರ್ವದಾ ಪೂಜಯೇಲ್ಲಿಙ್ಗಂ ದಿವಾರಾತ್ರಿನಿರೋಧತಃ ॥ ೪೨ ॥
ಅಥ ಖೇಚರೀ -
ಸವ್ಯದಕ್ಷಿಣನಾಡೀಸ್ಥೋ ಮಧ್ಯೇ ಚರತಿ ಮಾರುತಃ ।
ತಿಷ್ಠತೇ ಖೇಚರೀಮುದ್ರಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಥಾನೇ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೪೩ ॥
ಇಡಾಪಿಙ್ಗಲ್ಯೋಃ ಮಧ್ಯೇ ಶೂನ್ಯಂ ಚೈವಾನಿಲಂ ಗ್ರಸೇತ್ ।
ತಿಷ್ಠತೇ ಖೇಚರೀಮುದ್ರಾ ತತ್ರ ಸತ್ಯಂ ಪುನಃ ಪುನಃ ॥ ೪೪ ॥
ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೋಃ ಮಧ್ಯೇ ನಿರಾಲಮ್ಬಾನ್ತರೇ ಪುನಃ ।
ಸಂಸ್ಥಿತಾ ವ್ಯೋಮಚಕ್ರೇ ಯಾ ಸಾ ಮುದ್ರಾ ನಾಮ ಖೇಚರೀ ॥ ೪೫ ॥
ಸೋಮಾದ್ ಯತ್ರೋದಿತಾ ಧಾರಾ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸಾ ಶಿವವಲ್ಲಭಾ ।
ಪೂರಯೇದತುಲಾಂ ದಿವ್ಯಾಂ ಸುಷುಮ್ನಾಂ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಮುಖೇ ॥ ೪೬ ॥
ಪುರಸ್ತಾಚ್ಚೈವ ಪೂರ್ಯೇತ ನಿಶ್ಚಿತಾ ಖೇಚರೀ ಭವೇತ್ ।
ಅಭ್ಯಸ್ತಾ ಖೇಚರೀಮುದ್ರಾಪ್ಯುನ್ಮನೀ ಸಂಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೪೭ ॥
ಭ್ರುವೋಃ ಮಧ್ಯೇ ಶಿವಸ್ಥಾನಂ ಮನಃ ತತ್ರ ವಿಲೀಯತೇ ।
ಜ್ಞಾತವ್ಯಂ ತತ್ಪದಂ ತುರ್ಯಂ ತತ್ರ ಕಾಲೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ ೪೮ ॥
ಅಭ್ಯಸೇತ್ ಖೇಚರೀಂ ತಾವತ್ ಯಾವತ್ ಸ್ಯಾತ್ ಯೋಗನಿದ್ರಿತಃ ।
ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಯೋಗನಿದ್ರಸ್ಯ ಕಾಲೋ ನಾಸ್ತಿ ಕದಾಚನ ॥ ೪೯ ॥
ನಿರಾಲಮ್ಬಂ ಮನಃ ಕೃತ್ವಾ ನ ಕಿಞ್ಚಿದಪಿ ಚಿನ್ತಯೇತ್ ।
ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರೇ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಘಟವತ್ ತಿಷ್ಠತಿ ಧ್ರುವಮ್ ॥ ೫೦ ॥
ಬಾಹ್ಯವಾಯುಃ ಯಥಾ ಲೀನಸ್ತಥಾ ಮಧ್ಯೋ ನ ಸಂಶಯಃ ।
ಸ್ವಸ್ಥಾನೇ ಸ್ಥಿರತಾಮೇತಿ ಪವನೋ ಮನಸಾ ಸಹ ॥ ೫೧ ॥
ಏವಮಭ್ಯಸ್ಯತಸ್ತಸ್ಯ ವಾಯುಮಾರ್ಗೇ ದಿವಾನಿಶಮ್ ।
ಅಭ್ಯಾಸಾಜ್ಜೀರ್ಯತೇ ವಾಯುಃ ಮನಸ್ತತ್ರೈವ ಲೀಯತೇ ॥ ೫೨ ॥
ಅಮೃತೈಃ ಪ್ಲಾವಯೇದ್ದೇಹಮಾಪಾದತಲಮಸ್ತಕಮ್ ।
ಸಿಧ್ಯತ್ಯೇವ ಮಹಾಕಾಯೋ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಃ ॥ ೫೩ ॥
ಶಕ್ತಿಮಧ್ಯೇ ಮನಃ ಕೃತ್ವಾ ಶಕ್ತಿಂ ಮಾನಸಮಧ್ಯಗಾಮ್ ।
ಮನಸಾ ಮನ ಆಲೋಕ್ಯ ಧಾರಯೇತ್ ಪರಮಂ ಪದಮ್ ॥ ೫೪ ॥
ಖಮಧ್ಯೇ ಕುರು ಚಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮಮಧ್ಯೇ ಚ ಖಂ ಕುರು ।
ಸರ್ವಂ ಖಮಯಂ ಕೃತ್ವಾ ನ ಕಿಞ್ಚಿದಪಿ ಚಿನ್ತಯೇತ್ ॥ ೫೫ ॥
ಅನ್ತಃ ಶೂನ್ಯೋ ಬಹಿಃ ಶೂನ್ಯಃ ಶೂನ್ಯಃ ಕುಮ್ಭ ಇವಾಮ್ಬರೇ ।
ಅನ್ತಃ ಪೂರ್ಣೋ ಬಹಿಃ ಪೂರ್ಣಃ ಪೂರ್ಣಃ ಕುಮ್ಭ ಇವಾಮ್ಬರೇ ॥ ೫೬ ॥
ಬಾಹ್ಯಚಿನ್ತಾ ನ ಕರ್ತವ್ಯಾ ತಥೈವಾನ್ತರಚಿನ್ತನಮ್ ।
ಸರ್ವಚಿನ್ತಾಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ನ ಕಿಞ್ಚಿದಪಿ ಚಿನ್ತಯೇತ್ ॥ ೫೭ ॥
ಸಙ್ಕಲ್ಪಮಾತ್ರಕಲನೈವ ಜಗತ್ ಸಮಗ್ರಂ
ಸಙ್ಕಲ್ಪಮಾತ್ರಕಲನೈವ ಮನೋ ವಿಲಾಸಃ ।
ಸಙ್ಕಲ್ಪಮಾತ್ರಮತಿಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ
ಆಶ್ರಿತ್ಯ ನಿಶ್ಚಯಮಪಾನುಹಿ ರಾಮ ಶಾನ್ತಿಮ್ ॥ ೫೮ ॥
ಕರ್ಪೂರಮನಲೇ ಯದ್ವತ್ ಸೈನ್ಧವಂ ಸಲಿಲೇ ಯಥಾ ।
ತಥಾ ಸನ್ಧೀಯಮಾನಂ ತು ಮನಸ್ತತ್ತ್ವೇ ವಿಲೀಯತೇ ॥ ೫೯ ॥
ಜ್ಞೇಯಂ ಸರ್ವಂ ಪ್ರತೀತಂ ಚ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ಮನ ಉಚ್ಯತೇ ।
ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಸಮಂ ನಷ್ಟಂ ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ ದ್ವಿತೀಯಕಃ ॥ ೬೦ ॥
ಮನೋದೃಶ್ಯಮಿದಂ ದ್ವೈತಂ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸಚರಾಚರಮ್ ।
ಮನಸೋ ಹ್ಯುನ್ಮನೀಭಾವಾತ್ ದ್ವೈತಂ ನೈವೋಪಲಭ್ಯತೇ ॥ ೬೧ ॥
ಜ್ಞೇಯವಸ್ತುಪರಿತ್ಯಾಗಾತ್ ವಿಲಯಂ ಯಾತಿ ಮಾನಸಮ್ ।
ಮನಸೋ ವಿಲಯೇ ಜಾತೇ ಕೈವಲ್ಯಮವಶಿಷ್ಯತೇ ॥ ೬೨ ॥
ಏವಂ ನಾನಾವಿಧೋಪಾಯಾಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ವಾನುಭವನ್ವಿತಾಃ ।
ಸಮಾಧಿಮಾರ್ಗಾಃ ಕಥಿತಾಃ ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯೈಃ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ ॥ ೬೩ ॥
ಸುಷುಮ್ನಾಯೈ ಕುಣ್ಡಲ್ಯೈ ಸುಧಾಯೈ ಚನ್ದ್ರಜನ್ಮನೇ ।
ಮನೋನ್ಮನ್ಯೈ ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ ಮಹಾಶಕ್ತ್ಯೈ ಚಿದಾತ್ಮನೇ ॥ ೬೪ ॥
ಅಶಕ್ಯತತ್ತ್ವಬೋಧಾನಾಂ ಮೂಢಾನಾಮಪಿ ಸಂಮತಮ್ ।
ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಗೋರಕ್ಷನಾಥೇನ ನಾದೋಪಾಸನಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೬೫ ॥
ಶ್ರೀಆದಿನಾಥೇನ ಸಪಾದಕೋಟಿಲಯಪ್ರಕಾರಾಃ ಕಥಿತಾ ಜಯನ್ತಿ ।
ನಾದಾನುಸನ್ಧಾನಕಮೇಕಮೇವ ಮನ್ಯಾಮಹೇ ಮುಖ್ಯತಮಂ ಲಯಾನಾಮ್ ॥ ೬೬ ॥
ಮುಕ್ತಾಸನೇ ಸ್ಥಿತೋ ಯೋಗೀ ಮುದ್ರಾಂ ಸನ್ಧಾಯ ಶಾಮ್ಭವೀಮ್ ।
ಶ್ರುಣುಯಾದ್ ದಕ್ಷಿಣೇ ಕರ್ಣೇ ನಾದಮನ್ತಸ್ಥಮೇಕಧೀಃ ॥ ೬೭ ॥
ಶ್ರವಣಪುಟನಯನಯುಗಲಘ್ರಾಣಮುಖಾನಾಂ ನಿರೋಧನಂ ಕಾರ್ಯಮ್ ।
ಶುದ್ಧಸುಷುಮ್ನಾ ಸರಣೌ ಸ್ಫುಟಮಮಲಃ ಶ್ರೂಯತೇ ನಾದಃ ॥ ೬೮ ॥
ಆರಮ್ಭಶ್ಚ ಘಟಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಪರಿಚಯೋಽಪಿ ಚ ।
ನಿಷ್ಪತ್ತಿಃ ಸರ್ವಯೋಗೇಷು ಸ್ಯಾದವಸ್ಥಾಚತುಷ್ಟಯಮ್ ॥ ೬೯ ॥
ಅಥಾರಮ್ಭಾವಸ್ಥಾ -
ಬ್ರಹ್ಮಗನ್ಥೇಃ ಭವೇದ್ಭೇದೋ ಹ್ಯಾನನ್ದಃ ಶೂನ್ಯಸಮ್ಭವಃ ।
ವಿಚಿತ್ರಃ ಕ್ವಾಣಕೋ ದೇಹೇಽನಾಹತಃ ಶ್ರೂಯತೇ ಧ್ವನಿಃ ॥ ೭೦ ॥
ದಿವ್ಯದೇಹಶ್ಚ ತೇಜಸ್ವೀ ದಿವ್ಯಗನ್ಧಸ್ತ್ವರೋಗವಾನ್ ।
ಸಮ್ಪೂರ್ಣಹೃದಯಃ ಶೂನ್ಯ ಆರಮ್ಭೇ ಯೋಗವಾನ್ ಭವೇತ್ ॥ ೭೧ ॥
ಅಥ ಘಟಾವಸ್ಥಾ -
ದ್ವಿತೀಯಾಯಾಂ ಘಟೀಕೃತ್ಯ ವಾಯುರ್ಭವತಿ ಮಧ್ಯಗಃ ।
ದೃಢಾಸನೋ ಭವೇದ್ಯೋಗೀ ಜ್ಞಾನೀ ದೇವಸಮಸ್ತದಾ ॥ ೭೨ ॥
ವಿಷ್ಣುಗ್ರನ್ಥೇಃ ತತೋ ಭೇದಾತ್ ಪರಮಾನನ್ದಸೂಚಕಃ ।
ಅತಿಶೂನ್ಯೇ ವಿಮರ್ದಶ್ಚ ಭೇರೀಶಬ್ದಸ್ತದಾ ಭವೇತ್ ॥ ೭೩ ॥
ತೃತೀಯಾಯಾಂ ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವಿಹಾಯೋಮರ್ದಲಧ್ವನಿಃ ।
ಮಹಾಶೂನ್ಯಂ ತದಾ ಯಾತಿ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಸಮಾಶ್ರಯಮ್ ॥ ೭೪ ॥
ಚಿತ್ತಾನನ್ದಂ ತದಾ ಜಿತ್ವಾ ಸಹಜಾನನ್ದಸಮ್ಭವಃ ।
ದೋಷದುಃಖಜರಾವ್ಯಾಧಿಕ್ಷುಧಾನಿದ್ರಾವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ ೭೫ ॥
ರುದ್ರಗ್ರನ್ಥಿಂ ಯದಾ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಶರ್ವಪೀಠಗತೋಽನಿಲಃ ।
ನಿಷ್ಪತ್ತೌ ವೈಣವಃ ಶಬ್ದಃ ಕ್ವಣದ್ವೀಣಾಕ್ವಣೋ ಭವೇತ್ ॥ ೭೬ ॥
ಏಕೀಭೂತಂ ತದಾ ಚಿತ್ತಂ ರಾಜಯೋಗಾಭಿಧಾನಕಮ್ ।
ಸೃಷ್ಟಿಸಂಹಾರಕರ್ತಾಸೌ ಯೋಗೀಶ್ವರಸಮೋ ಭವೇತ್ ॥ ೭೭ ॥
ಅಸ್ತು ವಾ ಮಾಸ್ತು ವಾ ಮುಕ್ತಿರತ್ರೈವಾಖಣ್ಡಿತಂ ಸುಖಮ್ ।
ಲಯೋದ್ಭವಮಿದಂ ಸೌಖ್ಯಂ ರಾಜಯೋಗಾದವಾಪ್ಯತೇ ॥ ೭೮ ॥
ರಾಜಯೋಗಮಜಾನನ್ತಃ ಕೇವಲಂ ಹಠಕರ್ಮಿಣಃ ।
ಏತಾನಭ್ಯಾಸಿನೋ ಮನ್ಯೇ ಪ್ರಯಾಸಫಲವರ್ಜಿತಾನ್ ॥ ೭೯ ॥
ಉನ್ಮನ್ಯವಾಪ್ಯತೇ ಶೀಘ್ರಂ ಭ್ರೂಧ್ಯಾನಂ ಮಮ ಸಮ್ಮತಮ್ ।
ರಾಜಯೋಗಪದಂ ಪ್ರಾಪ್ತುಂ ಸುಖೋಪಾಯೋಽಲ್ಪಚೇತಸಾಮ್ ।
ಸದ್ಯಃ ಪ್ರತ್ಯಯಸನ್ಧಾಯೀ ಜಾಯತೇ ನಾದಜೋ ಲಯಃ ॥ ೮೦ ॥
ನಾದಾನುಸನ್ಧಾನಸಮಾಧಿಭಾಜಾಂ ಯೋಗೀಶ್ವರಾಣಾಂ ಹೃದಿ ವರ್ಧಮಾನಮ್ ।
ಆನನ್ದಮೇಕಂ ವಚಸಾಮಗಮ್ಯಂ ಜಾನಾತಿ ತಂ ಶ್ರೀಗುರುನಾಥ ಏಕಃ ॥ ೮೧ ॥
ಕರ್ಣೌ ಪಿಧಾಯ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಯಂ ಶ್ರುಣೋತಿ ಧ್ವನಿಂ ಮುನಿಃ ।
ತತ್ರ ಚಿತ್ತಂ ಸ್ಥಿರೀಕುರ್ಯಾತ್ ಯಾವತ್ ಸ್ಥಿರಪದಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೮೨ ॥
ಅಭ್ಯಸ್ಯಮಾನೋ ನಾದೋಽಯಂ ಬಾಹ್ಯಮಾವೃಣುತೇ ಧ್ವನಿಮ್ ।
ಪಕ್ಷಾದ್ ವಿಕ್ಷೇಪಮಖಿಲಂ ಜಿತ್ವಾ ಯೋಗೀ ಸುಖೀ ಭವೇತ್ ॥ ೮೩ ॥
ಶ್ರೂಯತೇ ಪ್ರಥಾಮಾಭ್ಯಾಸೇ ನಾದೋ ನಾನಾವಿಧೋ ಮಹಾನ್ ।
ತತೋಽಭ್ಯಾಸೇ ವರ್ಧಮಾನೇ ಶ್ರೂಯತೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸೂಕ್ಷ್ಮಕಃ ॥ ೮೪ ॥
ಆದೌ ಜಲಧಿಜೀಮೂತಭೇರೀಝರ್ಝರಸಮ್ಭವಾಃ ।
ಮಧ್ಯೇ ಮರ್ದಲಶಙ್ಖೋತ್ಥಾಃ ಘಣ್ಟಾಕಾಹಲಜಾಸ್ತಥಾ ॥ ೮೫ ॥
ಅನ್ತೇ ತು ಕಿಙ್ಕಿಣೀವಂಶವೀಣಾಭ್ರಮರನಿಸ್ವನಾಃ ।
ಇತಿ ನಾನಾವಿಧಾ ನಾದಾಃ ಶ್ರೂಯನ್ತೇ ದೇಹಮಧ್ಯಗಾಃ ॥ ೮೬ ॥
ಮಹತಿ ಶ್ರೂಯಮಾಣೇಽಪಿ ಮೇಘಭೇರ್ಯಾದಿಕೇ ಧ್ವನೌ ।
ತತ್ರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮತರಂ ನಾದಮೇವ ಪರಾಮೃಶೇತ್ ॥ ೮೭ ॥
ಘನಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ವಾ ಘನೇ ।
ರಮಮಾಣಮಪಿ ಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಮನೋ ನಾನ್ಯತ್ರ ಚಾಲಯೇತ್ ॥ ೮೮ ॥
ಯತ್ರ ಕುತ್ರಾಪಿ ವಾ ನಾದೇ ಲಗತಿ ಪ್ರಥಮಂ ಮನಃ ।
ತತ್ರೈವ ಸುಸ್ಥಿರೀಭೂಯ ತೇನ ಸಾರ್ಧಂ ವಿಲೀಯತೇ ॥ ೮೯ ॥
ಮಕರನ್ದಂ ಪಿಬನ್ ಭೃಙ್ಗೋ ಗನ್ಧಂ ನಾಪೇಕ್ಷತೇ ಯಥಾ ।
ನಾದಾಸಕ್ತಂ ತಥಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಷಯಾನ್ ನ ಹಿ ಕಾಙ್ಕ್ಷತೇ ॥ ೯೦ ॥
ಮನೋ ಮತ್ತಗಜೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಿಷಯೋದ್ಯಾನಚಾರಿಣಃ ।
ಸಮರ್ಥೋಽಯಂ ನಿಯಮನೇ ನಿನಾದನಿಶಿತಾಙ್ಕುಶ ॥ ೯೧ ॥
ಬದ್ಧಂ ತು ನಾದಬನ್ಧೇನ ಮನಃ ಸನ್ತ್ಯಕ್ತಚಾಪಲಮ್ ।
ಪ್ರಯಾತಿ ಸುತರಾಂ ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಛಿನ್ನಪಕ್ಷಃ ಖಗೋ ಯಥಾ ॥ ೯೨ ॥
ಸರ್ವಚಿನ್ತಾಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಸಾವಧಾನೇನ ಚೇತಸಾ ।
ನಾದ ಏವಾನುಸನ್ಧೇಯೋ ಯೋಗಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮಿಚ್ಛತಾ ॥ ೯೩ ॥
ನಾದೋಽನ್ತರಙ್ಗಸಾರಙ್ಗಬನ್ಧನೇ ವಾಗುರಾಯತೇ ।
ಅನ್ತರಙ್ಗಕುರಙ್ಗಸ್ಯ ವಧೇ ವ್ಯಾಧಾಯತೇಽಪಿ ಚ ॥ ೯೪ ॥
ಅನ್ತರಙ್ಗಸ್ಯ ಯಮಿನಃ ವಾಜಿನಃ ಪರಿಘಾಯತೇ ।
ನಾದೋಪಾಸ್ತಿರತೋ ನಿತ್ಯಮವಧಾರ್ಯಾ ಹಿ ಯೋಗಿನಾ ॥ ೯೫ ॥
ಬದ್ಧಂ ವಿಮುಕ್ತಚಾಞ್ಚಲ್ಯಂ ನಾದಗನ್ಧಕಜಾರಣಾತ್ ।
ಮನಃಪಾರದಮಾಪ್ನೋತಿ ನಿರಾಲಮ್ಬಾಖ್ಯಖೇಽಟನಮ್ ॥ ೯೬ ॥
ನಾದಶ್ರವಣತಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಮನ್ತರಙ್ಗಭುಜಙ್ಗಮಃ ।
ವಿಸ್ಮೃತ್ಯ ಸರ್ವಮೇಕಾಗ್ರಃ ಕುತ್ರಚಿನ್ನಹಿ ಧಾವತಿ ॥ ೯೭ ॥
ಕಾಷ್ಠೇ ಪ್ರವರ್ತಿತೋ ವಹ್ನಿಃ ಕಾಷ್ಠೇನ ಸಹ ಶಾಮ್ಯತಿ ।
ನಾದೇ ಪ್ರವರ್ತಿತಂ ಚಿತ್ತಂ ನಾದೇನ ಸಹ ಲೀಯತೇ ॥ ೯೮ ॥
ಘಣ್ಟಾದಿನಾದಸಕ್ತಸ್ತಬ್ಧನ್ತಃಕರಣಹರಿಣಸ್ಯ ।
ಪ್ರಹರಣಮಪಿ ಸುಕರಂ ಸ್ಯಾಚ್ಛರಸನ್ಧಾನಪ್ರವೀಣಶ್ಚೇತ್ ॥ ೯೯ ॥
ಅನಾಹತಸ್ಯ ಶಬ್ದಸ್ಯ ಧ್ವನಿರ್ಯ ಉಪಲಭ್ಯತೇ ।
ಧ್ವನೇರನ್ತರ್ಗತಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಜ್ಞೇಯಸ್ಯಾನ್ತರ್ಗತಂ ಮನಃ ।
ಮನಸ್ತತ್ರ ಲಯಂ ಯಾತಿ ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಮ್ ॥ ೧೦೦ ॥
ತಾವದಾಕಾಶಸಙ್ಕಲ್ಪೋ ಯಾವಚ್ಛಬ್ದಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ।
ನಿಃಶಬ್ದಂ ತತ್ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಮಾತ್ಮೇತಿ ಗೀಯತೇ ॥ ೧೦೧ ॥
ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿನಾದರೂಪೇಣ ಶ್ರೂಯತೇ ಶಕ್ತಿರೇವ ಸಾ ।
ಯಸ್ತತ್ತ್ವಾನ್ತೋ ನಿರಾಕಾರಃ ಸ ಏವ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ॥ ೧೦೨ ॥
ಸರ್ವೇ ಹಠಲಯೋಪಾಯಾ ರಾಜಯೋಗಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಯೇ ।
ರಾಜಯೋಗಸಮಾರೂಢಃ ಪುರುಷಃ ಕಾಲವಞ್ಚಕಃ ॥ ೧೦೩ ॥
ತತ್ತ್ವಂ ಬೀಜಂ ಹಠಃ ಕ್ಷೇತ್ರಮೌದಾಸೀನ್ಯಂ ಜಲಂ ತ್ರಿಭಿಃ ।
ಉನ್ಮನೀಕಲ್ಪಲತಿಕಾ ಸದ್ಯ ಏವ ಪ್ರವರ್ತತೇ ॥ ೧೦೪ ॥
ಸದಾ ನಾದಾನುಸನ್ಧಾನಾತ್ ಕ್ಷೀಯನ್ತೇ ಪಾಪಸಞ್ಚಯಾಃ ।
ನಿರಞ್ಜನೇ ವಿಲೀಯೇತೇ ನಿಶ್ಚಿತಂ ಚಿತ್ತಮಾರುತೌ ॥ ೧೦೫ ॥
ಶಙ್ಖದುನ್ದುಭಿನಾದಂ ಚ ನ ಶ್ರುಣೋತಿ ಕದಾಚನ ।
ಕಾಷ್ಠವಜ್ಜಾಯತೇ ದೇಹ ಉನ್ಮನ್ಯವಸ್ಥಯಾ ಧ್ರುವಮ್ ॥ ೧೦೬ ॥
ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಸರ್ವಚಿನ್ತಾವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ಮೃತವತ್ ತಿಷ್ಠತೇ ಯೋಗೀ ಸ ಮುಕ್ತೋ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧೦೭ ॥
ಖಾದ್ಯತೇ ನ ಚ ಕಾಲೇನ ಬಾಧ್ಯತೇ ನ ಚ ಕರ್ಮಣಾ ।
ಸಾಧ್ಯತೇ ನ ಸ ಕೇನಾಪಿ ಯೋಗೀ ಯುಕ್ತಃ ಸಮಾಧಿನಾ ॥ ೧೦೮ ॥
ನ ಗನ್ಧಂ ನ ರಸಂ ರೂಪಂ ನ ಚ ಸ್ಪರ್ಶಂ ನ ನಿಸ್ವನಮ್ ।
ನಾತ್ಮಾನಂ ನ ಪರಂ ವೇತ್ತಿ ಯೋಗೀ ಯುಕ್ತಃ ಸಮಾಧಿನಾ ॥ ೧೦೯ ॥
ಚಿತ್ತಂ ನ ಸುಪ್ತಂ ನೋಜಾಗ್ರತ್-ಸ್ಮೃತಿವಿಸ್ಮೃತಿವರ್ಜಿತಮ್ ।
ನ ಚಾಸ್ತಮೇತಿ ನೋದೇತಿ ಯಸ್ಯಾಸೌ ಮುಕ್ತ ಏವ ಸಃ ॥ ೧೧೦ ॥
ನ ವಿಜಾನಾತಿ ಶೀತೋಷ್ಣಂ ನ ದುಃಖಂ ನ ಸುಖಂ ತಥಾ ।
ನ ಮಾನಂ ನಾಪಮಾನಂ ಚ ಯೋಗೀ ಯುಕ್ತಃ ಸಮಾಧಿನಾ ॥ ೧೧೧ ॥
ಸ್ವಸ್ಥೋ ಜಾಗ್ರದವಸ್ಥಾಯಾಂ ಸುಪ್ತವದ್ಯೋಽವತಿಷ್ಠತೇ ।
ನಿಃಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸಹೀನಶ್ಚ ನಿಶ್ಚಿತಂ ಮುಕ್ತ ಏವ ಸಃ ॥ ೧೧೨ ॥
ಅವಧ್ಯಃ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾಣಮ್ ಅಶಕ್ಯಃ ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್ ।
ಅಗ್ರಾಹ್ಯೋ ಮನ್ತ್ರಯನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಯೋಗೀ ಯುಕ್ತಃ ಸಮಾಧಿನಾ ॥ ೧೧೩ ॥
ಯಾವನ್ನೈವ ಪ್ರವಿಶತಿ ಚರನ್ಮಾರುತೋ ಮಧ್ಯಮಾರ್ಗೇ
ಯಾವದ್ ಬಿನ್ದುರ್ನ ಭವತಿ ದೃಢಃ ಪ್ರಾಣವಾತಪ್ರಬನ್ಧಾತ್ ।
ಯಾವದ್ ಧ್ಯಾನೇ ಸಹಜಸದೃಶಂ ಜಾಯತೇ ನೈವ ತತ್ತ್ವಮ್
ತಾವಜ್ಜ್ಞಾನಂ ವದತಿ ತದಿದಂ ದಮ್ಭಮಿಥ್ಯಾಪ್ರಲಾಪಃ ॥ ೧೧೪ ॥
ಇತಿ ಹಠಯೋಗಪ್ರದೀಪಿಕಾವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನನ್ದಕೃತಾಯಾಂ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಭಿಧಾಯಾಂ ಸಮಾಧಿನಿರೂಪಣಂ ನಾಮ ಚತುರ್ಥೋಪದೇಶಃ ।
